Vol. 4 No. 4 (2026), Articles
Vol. 4 No. 4 (2026)

SAXAROMETR: TUZILISHI, ISHLASH PRINSIPI HAMDA TIBBIYOT VA FARMATSIYADAGI AHAMIYATI

Articles
Published 2026-04-08
Raxmatov Shokirjon Botirovich
Buxoro davlat tibbiyot instituti Tibbiy kimyo kafedrasi assistenti
Maxmudova Dildora Shokirovna
Buxoro davlat tibbiyot instituti Biotibbiyot fakulteti farmatsiya yoʻnalishi talabasi
PDF

Keywords

Saxarometr, polyarimetriya, Biot qonuni, xirallik, enantiomer tozalik, optik faollik, klinik diagnostika, dori vositalari tahlili, glyukozuriya. Saxarometr (lotincha saccharum — shakar, va yunoncha metreo — o'lchayman) — bu optik faol moddalar eritmalarining (xususan, uglevodlar va xiral dori vositalari) konsentratsiyasini qutblangan yorug'lik tekisligining burilish burchagini o'lchash orqali aniqlaydigan ixtisoslashtirilgan polyarimetr turidir.

Abstract

Ushbu maqolada optik faol moddalar konsentratsiyasini aniqlashda qo‘llaniladigan ixtisoslashtirilgan asbob — saxarometrning ishlash prinsiplari, tuzilishi va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada yorug‘likning qutblanish hodisasi va Biot qonunining nazariy asoslari ko‘rib chiqilgan. Tibbiyotda metabolik kasalliklar diagnostikasi hamda farmatsevtikada dori vositalarining enantiomer tozaligini nazorat qilishda saxarometriya va polyarimetriya usullarining o‘rni xalqaro ilmiy manbalar  asosida yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy tadqiqotlarda oqsil denaturatsiyasini aniqlashda ushbu usulning yangi imkoniyatlari muhokama qilingan.

PDF

References

."Absolute optical chiral analysis using cavity-enhanced polarimetry" (PMC - NIH, 2022).

Ilmiy xulosasi: Tadqiqot kimyo, biologiya va tibbiyot sohalarida xiral moddalarning (jumladan, dori vositalarining) optik tahlilini mutlaq aniqlikda, kalibrlashlarsiz bajarish imkoniyatlarini va polyarimetriyaning farmatsevtik sifat nazoratidagi o'rnini isbotlab bergan.

2."Protein Polarimetry, Perfected: Specific Rotation Measurement for the Refracto-Polarimetric Detection of Cryptic Protein Denaturation" (MDPI, 2025).

Ilmiy xulosasi: Maqolada polyarimetriya instrumentlarining oqsillar barqarorligi va yashirin konformatsion o'zgarishlarini aniqlashda (patologiya va biokimyo uchun muhim bo'lgan) o'ta sezgir va sodda usul ekanligi yoritilgan.

3."Demonstrating Basic Properties and Application of Polarimetry Using a Self-Constructed Polarimeter" (PMC - NIH, 2020).

Ilmiy xulosasi: Optik faollik va qutblangan yorug'lik tekisligining dori vositalari (jumladan enantiomer tozalik va spetsifik aylanish) konsentratsiyasiga qay darajada bog'liqligi chuqur tahlil qilingan.