NAJMIDDIN KUBRONING ILMIY MEROSI

Abstract

Ushbu maqolada XII–XIII asr Markaziy Osiyo tasavvufining yetakchi namoyandasi, Kubroviya tariqatining asoschisi Najmiddin Kubro (Ahmad ibn Umar ibn Muhammad al-Xivaqiy al-Xorazmiy, 1145–1221) ning ilmiy va ma’naviy merosi har tomonlama tahlil etildi. Maqolada muallifning hayoti, ta’lim yo‘li, asosiy asarlari jumladan, «Favoyih ul-jamol va favotih ul-jalol», «Al-usul al-ashara», «Risolat ul-xoif ul-hoim an lavmat il-loim», «Fi odob us-solikin» va boshqalar, «latoif» nazariyasi, o‘n tamoyil tizimi hamda ruhiy tajribalardagi rang-nur tasavvurlarini chuqur o‘rganib chiqildi. Najmiddin Kubro merosining tasavvuf ilmi rivojidagi o‘rni, shariat va tariqatni uyg‘unlashtirishdagi yangicha yondashuvi, Kubroviya tariqatining keyingi avlodlarga ta’siri, shuningdek, vatanparvarlik va ma’naviy jasorat namunasi sifatida mo‘g‘ullar bosqiniga qarshi kurashdagi roli alohida yoritiladi. Maqola zamonaviy O‘zbekiston ma’naviyatida milliy merosni o‘rganishning dolzarbligini ta’kidlab, ilmiy-tarixiy manbalarga asoslanadi. Tadqiqot natijalari Kubro ta’limotining nafaqat o‘rta asr tasavvufida, balki bugungi ma’naviy tarbiya va inson kamoloti masalalarida ham ahamiyatini ochib beradi.