TOKSOPLAZMOZNING INSON ORGANIZMIGA TA’SIRI VA PROFILAKTIKASI

Abstract

Toksoplazmoz – Toxoplasma gondii paraziti sababli yuzaga keladigan keng tarqalgan protozoal infektsiya bo‘lib, insonlar va hayvonlarda turli organ tizimlariga ta’sir qiladi. Kasallik ko‘pincha subklinik bo‘lib, sog‘lom organizmda simptomlar sezilmasligi mumkin, ammo homilador ayollar va immuniteti pasaygan shaxslarda jiddiy asoratlar – konjenital infeksiya, fetopatiya va neyroloji buzilishlar – paydo bo‘lishi ehtimoli yuqori. Toksoplazma gondii ning hayot tsikli, hujayra ichida rivojlanish shakllari (tachizoit, bradizoit, sporozit) va patogenez mexanizmi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, kasallikning asosiy yuqish yo‘llari (xom go‘sht, ifloslangan suv va tuproq, mushuk najasi) va epidemiologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Maqolada zamonaviy diagnostika usullari – serologik testlar, PCR, histopatologik tekshiruvlar – va davolash strategiyalari (pirimetamin, sulfadiazin, folik kislota) hamda profilaktika choralariga (gigiyena, oziq-ovqatni to‘g‘ri tayyorlash, mushuk najasini xavfsiz tozalash) e’tibor qaratilgan.