Keywords
Abstract
Ushbu maqolada inson organizmidagi qon aylanish tizimining anatomik tuzilishi va uning asosiy tarkibiy qismlari haqida ilmiy ma’lumotlar keltiriladi. Qon aylanish tizimi organizm hayot faoliyatini ta’minlovchi muhim tizimlardan biri bo‘lib, u yurak (cor) va qon tomirlari (vasa sanguinea) orqali amalga oshadi. Mazkur tizim yordamida qon butun organizm bo‘ylab harakatlanadi va hujayralarga kislorod, oziq moddalar hamda biologik faol moddalar yetkazib beriladi. Shu bilan birga, modda almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan chiqindi mahsulotlar ham qon orqali chiqarib yuboriladi.
Maqolada qon aylanish tizimining asosiy qon tomirlari – arteriyalar (arteriae), venalar (venae) hamda kapillyarlar (vasa capillaria) ning anatomik tuzilishi va funksional xususiyatlari yoritib beriladi. Shuningdek, qon tomirlarining devor tuzilishi, ya’ni tunica intima, tunica media va tunica externa (adventitia) qatlamlari haqida ham ma’lumotlar beriladi. Ushbu qatlamlar qon tomirlarining mustahkamligi va elastikligini ta’minlaydi hamda qonning normal harakatlanishida muhim rol o‘ynaydi.
References
1. Ahmedov A. Odam anatomiyasi. Toshkent, 2019.
2. Axmedov N. Anatomiya asoslari. Toshkent, 2018.
3. G‘ofurov B. Tibbiy biologiya va anatomiya. Toshkent, 2020.
4. Karimov X. Inson anatomiyasi. Toshkent, 2017.
5. Mamatov R. Odam anatomiyasi va fiziologiyasi. Toshkent, 2021.
6. Rasulov S. Anatomiya fanidan qo‘llanma. Toshkent, 2016.
7. Tursunov Q. Anatomiya va fiziologiya asoslari. Toshkent, 2022.