Keywords
Abstract
Glikoliz – bu glyukoza molekulasini piruvatga aylantirish jarayoni bo‘lib, u barcha hujayralarda energiya ishlab chiqarishda asosiy rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada glikoliz jarayonining bosqichlari, asosiy fermentlari, energetik natijalari va hujayra metabolizmidagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Glikolizning ikki asosiy bosqichi – investitsion (ATP sarflanadigan) va daromad (ATP hosil qiladigan) bosqichlari ta’riflanadi. Bundan tashqari, glikoliz natijasida hosil bo‘lgan NADH va ATP molekulalari hujayraning energiya balansida qanday ishtirok etishi muhokama qilinadi. Shuningdek, glikolizning fiziologik ahamiyati, mushak faoliyati, glyukoza nazorati va kasalliklar, xususan diabet va kancer hujayralaridagi roli ham ko‘rsatiladi. Maqola glikoliz jarayonining hujayra energetikasida markaziy ahamiyatini tushuntirishga qaratilgan bo‘lib, talabalar va ilmiy tadqiqotchilar uchun foydali ma’lumotlar taqdim etadi.
References
1. Sabirova R.A. Biokimyo I qism. Ijod‑print, Toshkent — 2020. Biokimyoviy jarayonlar, fermentlar va uglevodlar almashinuvi haqida to‘liq darslik.
2. Sabirova R.A. Biokimyo II qism. Ijod‑print, Toshkent — 2020. Kitob hujayra energetikasi va metabolik yo‘llarni chuqur bayon etadi.
3. Mirxamidova P.M., Muxamedov G’.L., Babaxanova D.B. Biokimyo. Universitet nashriyoti — 2020. Biokimyoning asosiy bo‘limlarini sodda tilda tushuntiradi, uglevodlar, lipidlar, fermentlar tahlili bilan.
4. Xalikov K.M. Biokimyo. Samarqand tibbiyot universiteti, Samarqand — 2024. Tibbiyot talabalari uchun mo‘ljallangan biokimyo darsligi bo‘lib, uglevodlar almashinuvi, fermentlar va energetik jarayonlarga asosiy e’tibor qaratadi.
5. S.X. Sulliyeva, Q.G’. Zokirov. Biokimyo va molekulyar biologiya (2‑qism). Termiz — 2022. Oliy ta’lim vazirligi tomonidan tavsiya etilgan darslik (biokimyo va metabolizm bo‘limlari bilan).
6. Sultonov R. va boshqalar. Biokimyodan amaliy mashg‘ulotlar. Yangi asr avlodi nashriyoti — 2006. Amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlari bo‘yicha darslik.