Abstract
Ikkinchi tip qandli diabet global sog‘liq uchun jiddiy muammo bo‘lib, glyukoza metabolizmining buzilishi bilan tavsiflanadi. So‘nggi tadqiqotlar epigenetik o‘zgarishlar, xususan deoksiribonuklein kislotaning metillanishi, bu kasallikning rivojlanishida muhim rol o‘ynashini ko‘rsatadi. Deoksiribonuklein kislotaning metillanishi genlarning faoliyatini boshqaradi va shu jumladan insulin ishlab chiqarish va glyukoza darajasini nazorat qiluvchi genlarni ham o‘z ichiga oladi. Ikkinchi tip qandli diabet kasalligida metillanish profili o‘zgaradi, ayniqsa pankreas beta hujayralarida va to‘qimalarda insulin qarshiligi bilan bog‘liq genlarda kuzatiladi. Ushbu maqolada deoksiribonuklein kislotaning metillanish jarayoni, uning diabet rivojlanishidagi mexanizmlari va davolashda epigenetik yondashuvlarning ahamiyati tahlil qilinadi.
References
1. Abdullayev A., Qodirov S. Deoksiribonuklein kislotaning epigenetik o‘zgarishlari va ikkinchi tip qandli diabet. Tibbiyot ilmiy jurnali, 2020
2. Dayeh T., Volkov P., Salö S. et al. DNA methylation of genes associated with type two diabetes in human pancreatic islets. Diabetes, 2014
3. Ling C., Rönn T. Epigenetics in human obesity and type two diabetes. Cell Metabolism, 2019
4. Musayeva A., Karimova Z. Epigenetika va qandli diabet: DNK metillanishi tahlili. Biokimyo va molekulyar biologiya, 2021
5. Ribel-Madsen R., Fraga M., Poulsen P. et al. Genome-wide analysis of DNA methylation differences in human skeletal muscle in type two diabetes and obesity. Diabetologia, 2012
6. Sandoval J., Heyn H., Moran S. et al. Validation of DNA methylation microarrays for human type two diabetes research. Epigenetics, 2011
7. Volkmar M., Dedeurwaerder S., Cunha D. et al. DNA methylation profiling of human pancreatic islets in type two diabetes. Diabetologia, 2012