Keywords
Abstract
Ushbu maqolada sun’iy intellekt (SI) tizimlari, xususan, Katta Til Modellari (LLM – Large Language Models) bo‘lmish ChatGPT (OpenAI), Gemini (Google) va Claude (Anthropic) kabi neyrotarmoqlarning o‘zbek tilidagi matnlarni qayta ishlash, tushunish va generatsiya qilish qobiliyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida o‘zbek tilining agglyutinativ tabiati, morfologik murakkabligi va ikki xil yozuv (lotin va kirill) tizimining SI modellari samaradorligiga ta’siri o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, garchi LLMlar o‘zbek tilida muloqot qilishda katta yutuqlarga erishgan bo‘lsa-da, tokenizatsiya, uslubiy g‘alizlik, faktologik gallyutsinatsiya va madaniy kontekstni tushunishda jiddiy muammolar mavjud.
References
1. Rahimov, A. (2023). "Kompyuter lingvistikasi asoslari". Toshkent: Akademnashr.
2. Brown, T. et al. (2020). "Language Models are Few-Shot Learners". arXiv preprint.
3. O‘zbek tili izohli lug‘ati (2020). O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti.
4. OpenAI. (2024). GPT-4 Technical Report.
5. Mengliyev, B. (2022). "O‘zbek tili milliy korpusini yaratishning nazariy va amaliy masalalari". O‘zbek tili va adabiyoti jurnali.