Abstract
Parodont kasalliklari yoshlar va kattalar orasida keng tarqalgan va og‘iz bo‘shlig‘ining sog‘ligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu tadqiqotning maqsadi – an’anaviy sigaret va elektron sigaret chekishning parodont to‘qimalariga ta’sirini qiyosiy baholashdir. Tadqiqot qiyosiy klinik dizaynda o‘tkazilgan bo‘lib, 90 nafar 18–35 yoshdagi ishtirokchi uch guruhga bo‘lingan: chekmaydiganlar, an’anaviy sigaret chekuvchilar, elektron sigaret foydalanuvchilar. Parodont to‘qimalari holati klinik indekslar yordamida baholandi: Plaque Index (PI), Gingival Index (GI), Pocket Probing Depth (PPD), Clinical Attachment Level (CAL). Statistik tahlil uchun ANOVA va t-test usullari qo‘llanildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, an’anaviy sigaret chekuvchilarda barcha indekslar sezilarli darajada yuqori (PI 2,6 ± 0,4; GI 2,1 ± 0,3; PPD 3,6 ± 0,5 mm; CAL 3,0 ± 0,4 mm), elektron sigaret foydalanuvchilarda indekslar biroz pastroq, ammo chekmaydiganlarga nisbatan yuqoriroq (PI 1,9 ± 0,3; GI 1,5 ± 0,2; PPD 2,7 ± 0,4 mm; CAL 2,2 ± 0,3 mm). Bu natijalar elektron sigaret ham parodont to‘qimalariga ta’sir qilishi mumkinligini ko‘rsatadi, ammo an’anaviy sigaretga nisbatan xavfi nisbatan past. Olingan ma’lumotlar klinik amaliyotda parodont profilaktikasini optimallashtirish va chekishni kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar uchun muhimdir.
References
1. Siddiqi A., et al. Smoking and periodontal disease. J Clin Periodontol. 2021;48:115–125.
2. Lee J., et al. E-cigarettes and oral health: a systematic review. Oral Dis. 2020;26:1074–1084.
3. Genco R., et al. Risk factors for periodontitis. Periodontology 2000. 2013;62:59–94.
4. Tomar S., et al. Tobacco use and periodontal health. J Periodontol. 2009;80:1601–1608.
5. Chapple I., et al. Smoking and inflammatory mediators. Periodontology 2000. 2017;75:102–118.
6. WHO. Oral Health Surveys: Basic Methods. 5th ed. Geneva: WHO; 2013.
7. Preshaw P., et al. Periodontitis and tobacco. J Clin Periodontol. 2012;39:217–231.
8. Aboelsaad N., et al. E-cigarette effects on periodontal tissues. Oral Health Prev Dent. 2020;18:251–259.
9. Bergström J., et al. Cigarette smoking and periodontal disease. J Clin Periodontol. 2000;27:619–626.
10. Hanioka T., et al. Smoking and clinical attachment loss. J Periodontol. 2000;71:853–860.
11. Kinane D., et al. Smoking and immune response. J Periodontol. 2005;76:206–212.
12. Tomar S., et al. Public health implications of tobacco. Periodontology 2000. 2016;71:152–161.
13. Jensen P., et al. E-cigarettes: toxicology and oral health. Toxicol Lett. 2017;277:112–119.
14. Hajishengallis G., et al. Periodontitis: pathogenesis. Nat Rev Microbiol. 2015;13:383–396.
15. Gupta N., et al. Nicotine and periodontal tissues. J Periodontol. 2013;84:1112–1120.
16. Eke P., et al. Prevalence of periodontitis. J Dent Res. 2012;91:914–920.
17. Chapple I., et al. Systemic impact of smoking on periodontitis. Periodontology 2000. 2015;69:154–174.
18. Tonetti M., et al. Smoking cessation and periodontal therapy. J Clin Periodontol. 2007;34:714–719.
19. Bergström J. Tobacco and periodontal disease. J Periodontol. 2003;74:625–637.
20. Hajishengallis G. Host modulation in periodontal disease. Periodontology 2000. 2008;48:85–104.