Vol. 2 No. 5 (2026), Articles
Vol. 2 No. 5 (2026)

KAVRAK (FERULA SPP.) PREPARATLARINING SURUNKALI GASTRIT VA FUNKTSIONAL DISPEPSIYA BILAN OG‘RIGAN BEMORLARDA KLINIK SAMARADORLIGI

Articles
Published 2026-01-20
Mannonova Zuhraxon Akmal qizi
Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Davolash ishi fakultetining 4-bosqich talabasi
Obruyeva Sohibjamol Utash qiz
Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Davolash ishi fakultetining 4-bosqich talabasi
Muxsinova Shahlo Mulxinovna
Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Farmakologiya kafedrasi assistenti Samarqand, O‘zbekiston
PDF

Keywords

Ferula spp., kavrak, surunkali gastrit, funksional dispepsiya, oshqozon shirasining sekretsiyasi, o‘simlik preparatlari, gastroenterologik terapiya, yallig‘lanishga qarshi ta’sir, dispeptik simptomlar, hayot sifati.

Abstract

Ushbu tadqiqotning maqsadi — Ferula spp. (kavrak) preparatlarining surunkali gastrit va funksional dispepsiya bilan og‘rigan bemorlarda klinik samaradorligini baholashdir. Surunkali gastrit va funksional dispepsiya zamonaviy gastroenterologiyada keng tarqalgan muammo bo‘lib, bemorlarning hayot sifatiga sezilarli darajada salbiy ta’sir ko‘rsatadi. An’anaviy farmakoterapiya usullariga qaramay, ayrim bemorlarda simptomatik nazorat yetarli darajada bo‘lmaydi, shu sababli o‘simlik preparatlari bilan qo‘shimcha davolash usullari joriy etilmoqda. Ferula spp. o‘simligi fenolik birikmalar, resinlar, eterik yog‘lar va biologik faol moddalar bilan boy bo‘lib, oshqozon-ichak traktining sekretor, spazmolitik va yallig‘lanishga qarshi ta’sir ko‘rsatishi bilan e’tiborga loyiqdir. Tadqiqot metodikasi doirasida kavrak preparatlari bilan davolangan bemorlarning simptomatik holati, dispeptik belgilar intensivligi va bemorlarning umumiy sog‘lig‘i baholandi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, Ferula spp. preparatlari surunkali gastrit va funksional dispepsiya belgilarini sezilarli darajada kamaytiradi, oshqozon shirasining normal sekretsiyasini qo‘llab-quvvatlaydi, shuningdek bemorlarning hayot sifatini yaxshilaydi. O‘simlik preparatlarining xavfsizlik profili yaxshi bo‘lib, salbiy ta’sirlari minimal darajada qayd etildi. Shu bilan birga, kavrak preparatlari gastroenterologik amaliyotda qo‘shimcha terapiya sifatida ishlatilishi mumkinligi ilmiy jihatdan asoslandi.

PDF

References

1. Talley NJ, Ford AC. Functional dyspepsia. The New England Journal of Medicine. 2015;373:1853–1863. Massachusetts Medical Society, USA.

2. Malfertheiner P, Megraud F, O'Morain CA, et al. Helicobacter pylori infection. Nature Reviews Disease Primers. 2017;3:17081. Springer Nature, UK.

3. Kusters JG, van Vliet AH, Kuipers EJ. Pathogenesis of Helicobacter pylori infection. Clinical Microbiology Reviews. 2006;19:449–490. American Society for Microbiology, USA.

4. Drossman DA. Functional gastrointestinal disorders: history, pathophysiology, clinical features and Rome IV. Gastroenterology. 2016;150:1262–1279. Elsevier, USA.

5. Moayyedi P, Lacy BE, Andrews CN, et al. The epidemiology of dyspepsia. Alimentary Pharmacology & Therapeutics. 2017;45:127–134. Wiley-Blackwell, UK.

6. Lacy BE, Weiser K. Pharmacologic therapy for functional dyspepsia. Clinical Gastroenterology and Hepatology. 2019;17:1929–1937. Elsevier, USA.

7. Ghannadi A, Hajhashemi V, Jafarabadi H. Pharmacological investigation of Ferula spp. Journal of Ethnopharmacology. 2010;132:1–12. Elsevier, Netherlands.

8. Rezaee R, Ardalani H, Hosseinzadeh H. Gastroprotective effects of Ferula species: a review. Phytotherapy Research. 2018;32:213–225. Wiley, UK.

9. Abdukahhorova D.A., Askarova Z.Z. Homilador ayollarda differensiallanmagan biriktiruvchi to‘qima displaziyasi klinikasi. Samarqand Davlat Tibbiyot Universiteti ilmiy ishlanmalar to‘plami. 2024;1:45–53. Samarqand, Uzbekistan.

10. Islomov B., Juraev S. Surunkali gastrit va dispepsiya bilan og‘rigan bemorlarni davolashning amaliy jihatlari. Tibbiyot va salomatlik jurnali. 2023;5:22–30. Toshkent, Uzbekistan.