Keywords
Abstract
Mazkur maqolada ingliz tilini o‘qitish jarayonida interaktiv elektron resurslardan foydalanish orqali o‘quvchilarning leksik kompetensiyasini shakllantirishning nazariy, didaktik va metodik asoslari tadqiq etilgan. Zamonaviy ta’lim tizimida xorijiy tilni samarali o‘zlashtirish nafaqat grammatik bilimlarni egallash, balki so‘z boyligini kengaytirish, leksik birliklarning ma’nosini anglash, ularni turli nutqiy vaziyatlarda to‘g‘ri va mustaqil qo‘llash qobiliyatini rivojlantirish bilan belgilanadi. Shu jihatdan interaktiv elektron resurslar o‘quvchilarning lug‘at ustida ishlash faoliyatini faollashtirish, mustaqil ta’lim olish imkoniyatlarini kengaytirish hamda o‘quv jarayonini individual ehtiyojlarga moslashtirishning muhim vositasi hisoblanadi. Tadqiqotda leksik kompetensiyaning mazmun-mohiyati, tarkibiy qismlari, uni shakllantirishda qo‘llaniladigan raqamli vositalarning pedagogik imkoniyatlari va ulardan foydalanish metodikasi yoritilgan. Xususan, Quizlet, Wordwall, Kahoot!, LearningApps, Baamboozle kabi interaktiv platformalar, elektron lug‘atlar, raqamli kartochkalar, onlayn testlar va multimedia mashqlarining didaktik xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotning metodologik asosini ilmiy adabiyotlarni o‘rganish, qiyosiy tahlil, pedagogik umumlashtirish, tizimlashtirish va metodik modellashtirish usullari tashkil etadi. Tahlil natijasida leksik kompetensiyani shakllantirishning o‘zaro uzviy bog‘liq bo‘lgan leksik materialni taqdim etish, ma’noni anglash, mustahkamlash, kontekstda qo‘llash va nazorat qilish bosqichlaridan iborat metodik modeli taklif etilgan. Shuningdek, interaktiv elektron resurslardan foydalanishda o‘quv materialining maqsadga muvofiqligi, topshiriqlarning kommunikativ yo‘nalganligi, muntazam takrorlash, tezkor qayta aloqa, differensial yondashuv va mustaqil ishlash imkoniyatlarini ta’minlash zarurligi asoslangan. Maqolada raqamli vositalardan foydalanishning ayrim cheklovlari, jumladan, texnik imkoniyatlarning notengligi, internetga bog‘liqlik, o‘quvchilar diqqatining chalg‘ishi va tayyor javoblarga ortiqcha tayanish holatlari ham ko‘rib chiqilgan. Yakunda interaktiv elektron resurslarni an’anaviy ta’lim vositalari va kommunikativ mashg‘ulotlar bilan uyg‘unlashtirish ingliz tilidagi leksik kompetensiyani izchil rivojlantirishning muhim metodik sharti ekanligi xulosalangan.
References
1. Nation, I. S. P. (2013). Learning Vocabulary in Another Language. 2nd edition. Cambridge: Cambridge University Press, 640 p.
2. Schmitt, N. (2000). Vocabulary in Language Teaching. Cambridge: Cambridge University Press, 224 p.
3. Thornbury, S. (2002). How to Teach Vocabulary. Harlow: Pearson Education Limited, 185 p.
4. Chapelle, C. A. (2001). Computer Applications in Second Language Acquisition: Foundations for Teaching, Testing and Research. Cambridge: Cambridge University Press, 215 p.
5. Godwin-Jones, R. (2011). Emerging Technologies: Mobile Apps for Language Learning. Language Learning & Technology, Vol. 15, No. 2, pp. 2–11. University of Hawai‘i.
6. Kukulska-Hulme, A. (2009). Will Mobile Learning Change Language Learning? ReCALL, Vol. 21, No. 2, pp. 157–165. Cambridge University Press.
7. Lehmkuhl, P., Wagner, B., Frisch, S., Rumlich, D., & Visser, J. (2025). DigiLex-A Checklist for the Evaluation of Digital Tools for Second and Foreign Language Lexical Learning. TESOL Journal, Vol. 16, No. 1, Article e70016. Wiley. DOI: 10.1002/tesj.70016.
8. Pulatova, M. B. (2025). Developing Students' English Lexical Competence in General Secondary Schools Using Digital Tools. Biruni Journal. Elektron ilmiy maqola.
9. Zhu, T., Zhang, Y., & Irwin, D. (2024). Second and Foreign Language Vocabulary Learning through Digital Reading: A Meta-Analysis. Education and Information Technologies, Vol. 29, pp. 4531–4563. Springer.
10. Dehqanova, G. A. (2020). ROLE OFVIDEO MATERIALS IN TEACHING FOREIGN LANGUAGE. Мировая наука, (4 (37)), 23-25.