KEKSA YOSHDAGI SON SUYAGI SINISHLARIDA JARROHLIK XAVFINI BAHOLASH MEZONLARI

Abstract

Keksa bemorlarda son suyagi sinishi oddiy mahalliy jarohatdan ko‘ra kengroq klinik muammo hisoblanadi. Og‘riq, immobilizatsiya, osteoporoz va surunkali kasalliklarning birga kelishi qisqa muddatda funksional qaramlikni kuchaytirishi mumkin. Jarrohlikni asossiz kechiktirmaslik bilan bir vaqtda tuzatiladigan xavf omillarini aniqlash zamonaviy ortogeriatriyaning asosiy talabidir [1], [2]. Maqolada jarohatning anatomik turi hamda hamroh patologiyalarni inobatga olgan holda xavfni baholash ketma-ketligi muhokama qilinadi.

Tahlil uchun e’lon qilingan 144 nafar bemorning guruhlangan klinik taqsimoti va kasalliklarni boshqarish bo‘yicha tavsiyalar olindi. Asosiy guruh 74, taqqoslash guruhi 70 bemorni o‘z ichiga olgan. AO/OTA tasnifi bo‘yicha 31-A tipidagi sinish 48 holatda, 31-B tipi 44 holatda qayd etilgan; bu ikki toifa birgalikda 92 bemorni tashkil etgan. Qolgan holatlar diafizar hamda distal segment sinishlariga tegishli. Mazkur tuzilma yoshi katta bemorlarda proksimal sinishlar ustunligini ko‘rsatadi, biroq jarohatning o‘zi operatsion xavfni to‘liq tushuntirmaydi.

Jarrohlik xavfi to‘g‘risida qaror qabul qilishda kamqonlik, qandli diabet, yurak va nafas tizimi kasalliklari, buyrak faoliyati, dorilar va kognitiv holat birgalikda tekshirilishi kerak [3], [4]. Sinishni tasniflash implant tanlash uchun kerak bo‘lsa, bemorning fiziologik zaxirasini baholash operatsiya va tiklanish yo‘lini belgilaydi. Xavfni bosqichma-bosqich baholash jarrohlikni ortiqcha kechiktirishga emas, xavfsiz va o‘z vaqtida yordam ko‘rsatishga xizmat qilishi lozim. Ushbu tahlil ikkilamchi bo‘lib, bemor darajasidagi yangi natijalar yoki muolajalar o‘rtasida sababiy ustunlik haqidagi da’volarni ilgari surmaydi.

Shuningdek, jarohatdan oldingi yurish qobiliyati, yiqilish mexanizmi va dorilar ro‘yxatini qayd etish keyingi reabilitatsiyani rejalashda yordam beradi. Shifoxonada o‘tkazilgan vaqt bilan uzoq muddatli mustaqillik natijasi bir xil ko‘rsatkich emas. Klinik qarorning sifati bemor va yaqinlar bilan birga belgilangan maqsadlar, xavfsiz harakatlantirish va takroriy yiqilishning oldini olish orqali baholanishi kerak. Bu yondashuv kompleks ortogeriatrik xizmatni rivojlantirishga asos yaratadi.