Abstract
Stabil zo‘riqish stenokardiyasida dori bilan davolash bilan bir qatorda xavfsiz va individual jismoniy faollikni tashkil etish yurak-qon tomir reabilitatsiyasining muhim qismidir. Ushbu maqolaning maqsadi II–III funksional sinf stabil stenokardiyali bemorlarda dozali yurish asosidagi individual jismoniy faollik dasturining jismoniy ish qobiliyatiga ta’sirini baholashdan iborat. 2020–2022 yillarda jami 183 nafar bemor kuzatilgan; ular 89 va 94 nafarli ikki guruhga ajratilgan [1] [2]. Klinik baholash, lipid spektri va boshqa biokimyoviy tahlillar, koagulogramma, veloergometriya, Xolter monitoringi, jismoniy faollik so‘rovnomasi va SF-36 hayot sifati so‘rovnomasi qo‘llangan. Bemorlar standart davolash fonida individual belgilangan yurish yuklamasini olti oy davomida bajargan, yuklama maxsus raqamli kuzatuv vositasi yordamida nazorat qilingan [3] [4]. Veloergometriyada bajarilgan ish hajmi birinchi guruhda dastlab 1644,3±153,5 dan olti oyda 3452,4±285,7 gacha, ikkinchi guruhda esa 1716,8±214,2 dan 3374,0±266,1 gacha oshgan. Har ikki guruhdagi o‘zgarish p<0,01 darajasida statistik ahamiyatli bo‘lgan. Ushbu natija muntazam, dozali va bemorning funksional imkoniyatiga mos yurish yuklamasi jismoniy ish qobiliyatini yaxshilashga xizmat qilishini ko‘rsatadi [5] [6]. Muhim jihat shundaki, reabilitatsion faollik umumiy tavsiya sifatida emas, dastlabki funksional tekshiruv, klinik xavf va bemorning kundalik sharoitiga moslashtirilgan rejada tashkil etilishi kerak. Davomiy monitoring bemorning faolligini nazorat qilish, yuklamani xavfsiz oshirish va davolashga rioya qilishni kuchaytirishda amaliy ahamiyatga ega [7] [8]. Dastur natijasini talqin qilishda jismoniy faollikning o‘zi bilan birga standart dori davosi davom ettirilganini hisobga olish kerak. Shu sababli kuzatilgan funksional yaxshilanish kompleks kardio-reabilitatsiya sharoitida yuz bergan. Bemorning stenokardiya belgilarini tanishi, yuklama paytida xavfsizlik qoidalariga rioya qilishi va muntazam tibbiy nazoratdan o‘tishi dozali yurishning muhim shartlari hisoblanadi [9] [10].
References
Ражабова Р.Ш., Нуриллаева Н.М., Норкулов Д.Р. Юрак қон томир тизими касалликларида жисмоний фаолликнинг ўрни // Ўзбекистон Кардиологияси. – Тошкент, 2020. – №4. – С. 48–54.
2. Rajabova R.Sh., Arabboev M.M., Gulomov F.Dj. Design of a model for intellectual multi-parametric analysis of human health monitoring and disease prediction device // Муҳаммад ал-Хоразмий авлодлари. – Тошкент, 2020. – №4 (14). – С. 3–7.
3. Rajabova R.Sh., Omarov X.B., Abdulbasit Burxan Turkestaniy, Khasanova N.A., Nurillaeva N.M. Multifactor prevention of ischemic heart disease in the primary health care of the Republic of Uzbekistan // European Journal of Pharmaceutical and Medical Research. – 2021. – Vol. 8 (2). – P. 117–130.
4. Rajabova R.Sh., Nurillaeva N.M. Assessment of the initial statement of physical activity in patients with coronary heart disease // Turkish Journal of Physiotherapy and Rehabilitation. – 2021. – №32 (2). – P. 4387–4390.
5. Ражабова Р.Ш., Нуриллаева Н.М., Саидахмадов С.С. Юрак ишемик касаллиги билан оғриган беморларда жисмоний фаолликнинг асл ҳолатини баҳолаш // Вестник Ташкентской медицинской академии. – Ташкент, 2021. – С. 142–145.
6. Ражабова Р.Ш., Нуриллаева Н.М. Изучение особенностей гиподинамии у больных ишемической болезнью сердца // Ўзбекистон терапия ахборотномаси. – Тошкент, 2021. – №1. – С. 35–41.
7. Ражабова Р.Ш., Нуриллаева Н.М. Multifactor relationship of physical activity with other risk factors for coronary heart disease // Journal of Educational and Scientific Medicine. – Ташкент, 2022. – №1. – С. 82–85.
8. Ражабова Р.Ш., Нуриллаева Н.М. Гиподинамия – как фактор риска ишемической болезни сердца и пути её коррекции // Тиббиётда янги кун. – Бухоро, 2023. – №1 (51). – С. 42–48.
9. Ражабова Р.Ш., Шукурджанова С.М., Мамадиёров А.М. Апо-B/Апо-A-I нисбат коэффициентининг юрак ишемик касаллиги кечишидаги ўрни // Journal of Cardiorespiratory Research. – Самарканд, 2023. – №2. – P. 77–80.
10. Ражабова Р.Ш., Турдибекова У.А. “HealthRunApp” – жисмоний фаолликни индивидуал белгилаб берувчи мобил дастур // “Digitalization is the Future of Medicine”: Materials of International Students Conference. – 2021. – №1. – С. 517–521.