Keywords
Abstract
Pigmentli retinit irsiy retinal degeneratsiyalar guruhiga kirib, ko‘rish funksiyasining asta-sekin pasayishi va kundalik faoliyatning cheklanishi bilan kechadi. Ushbu maqolaning maqsadi pigmentli retinitning klinik bosqichlarida ko‘rish o‘tkirligi dinamikasini baholash va bosqichli oftalmologik kuzatuvning amaliy ahamiyatini ko‘rsatishdan iborat. 2022–2024 yillarda 120 nafar pigmentli retinitli bemor, jami 240 ko‘z tekshirilgan [1] [2]. Tekshiruvlar klinik va funksional oftalmologik usullar, maxsus instrumental baholash hamda genetik tekshiruvlarni o‘z ichiga olgan. Nazorat guruhida 20 nafar bemorning 40 ko‘zida ko‘rish o‘tkirligi o‘ng ko‘zda 0,87±0,12, chap ko‘zda 0,83±0,14 bo‘lgan. Erta klinik belgilar bosqichidagi 30 nafar bemorning 60 ko‘zida ushbu ko‘rsatkichlar mos ravishda 0,69±0,09 va 0,70±0,07 ni tashkil etgan [3] [4]. Kasallikning namoyon bo‘lish bosqichida 52 nafar bemorning 104 ko‘zida ko‘rish o‘tkirligi 0,53±0,14 va 0,51±0,10 gacha pasaygan. Ko‘rish funksiyalari yaqqol kamaygan uchinchi bosqichda 38 nafar bemorning 76 ko‘zida ko‘rsatkichlar 0,21±0,08 va 0,18±0,05 darajasiga tushgan [5] [6]. Hududiy kuzatuvda irsiy retinal abiotrofiyalar tarkibida pigmentli retinit 43,9% bilan eng katta ulushni tashkil etgan. Natijalar kasallik rivojlangan sari markaziy ko‘rish o‘tkirligi ham sezilarli pasayishini ko‘rsatadi. Klinik bosqichni aniq belgilash, ko‘rish funksiyasini muntazam o‘lchash va genetik ma’lumotlarni klinik ko‘rinish bilan bog‘lash bemorni kuzatish, prognozni tushuntirish va tibbiy-genetik maslahatni tashkil etishda muhimdir [7] [8]. Erta bosqichda funksional zaxira saqlangan bo‘lishi mumkinligi sababli bemorni kech murojaatgacha kutmasdan rejalashtirilgan nazoratga olish maqsadga muvofiq. Ko‘rish o‘tkirligining ikki ko‘zda parallel pasayishi kasallikning ikki tomonlama tabiati bilan mos keladi, biroq guruh o‘rtacha qiymatlari individual bemorning rivojlanish tezligini oldindan aytib bermaydi. Shu sababli bir xil usulda qayta o‘lchash, ko‘rish maydoni va retinal tuzilmani kuzatish hamda bemorning kundalik funksional shikoyatlarini qayd etish uzoq muddatli nazoratning ajralmas qismi bo‘lishi kerak [9] [10].
References
Bilolov E.N., Narzikulova K.I., Ochildiyev M.B. Frequency of some hereditary ophthalmopathologies in Surkhandarya region // Вестник Ташкентской медицинской академии. – 2023. – Vol. 8. – P. 114–117.
2. Ochildiyev M.B., Oralov B.A., Bilolov E.N., Narzikulova K.I. Results of molecular-genetic research on ABCA4 gene mutations in patients with hereditary retinopathy in Uzbekistan // American Journal of Medicine and Medical Sciences. – 2024. – №14. – P. 2707–2710.
3. Bilolov E.N., Narzikulova K.I., Ochildiyev M.B. Influence of genetic characteristics of certain types of hereditary ophthalmopathology on clinical symptom // Tibbiyotda yangi kun. – 2024. – №7. – P. 436.
4. Bilolov E.N., Narzikulova K.I., Ochildiyev M.B., Oralov B.A. Genetic structure of hereditary eye diseases in Surkhandarya population // Tibbiyotda yangi kun. – 2024. – №9. – P. 710.
5. Билалов Э.Н., Нарзикулова К.И., Очилдиев М.Б., Назирова С.Х. Сурхандарё вилоятида ирсий кўз касалликларининг айрим турларининг тарқалиши // Передовая офтальмология. – 2023. – №1. – С. 36–41.
6. Bilolov E.N., Narzikulova K.I., Ochildiyev M.B. Pigmentli ritinit klinik belgilarining genetik aspekti // Toshkent tibbiyot akademiyasining 100 yilligiga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya tezislar to‘plami. – Toshkent, 2022. – B. 78–80.
7. Ochildiyev M.B., Bilolov E.N., Narzikulova K.I. Analysis of optical coherence tomography examination results in patients with retinitis pigmentosa // International Journal of Integrative and Modern Medicine. – 2024. – Vol. 2, №11. – P. 132–134.
8. Ochildiyev M.B., Bilolov E.N., Narzikulova K.I. Analysis of electroretinography examination results in patients with hereditary ophthalmology // Past and Future of Medicine: International Scientific and Practical Conference. – 2024. – Vol. 5. – P. 122–123.
9. Ochildiyev M.B., Bilolov E.N., Narzikulova K.I. Clinical and functional examination results in patients with pigmentary retinitis // International Conference on Scientific Research in Natural and Social Sciences. – 2024. – №11. – P. 211–213.
10. Билалов Э.Н., Нарзикулова К.И., Очилдиев М.Б. Сурхандарёда наслий офтальмопатологияли касалликларнинг эпидемиологик тарқалганлиги // Янги Ўзбекистон: Илмий Тадқиқотлар. – 2024. – №6. – С. 86.