Abstract
Ushbu maqola arabchani pan-arab birligining ko’p qirrali vositasi sifatida ko’rib chiqadi uning tarixiy evolyutsiyasi, siyosiy instrumentalizatsiyasi va zamonaviy sotsiolingvistik muammolarini o’rganadi. Xalqaro ilmiy tadqiqotlar, Arab Davlatlari Ligasining rasmiy hujjatlari, YuNESKO materiallari va O’zbekiston Respublikasining tegishli qonunchilik bazasi asosida maqola arabchaning din, milliy kimlik va geosiyosiy diskurs kesishmasida o’ziga xos o’rin egallashini ta'kidlaydi. Til yigirma ikki arab davlatida kuchli birlashtiruvchi ramz sifatida xizmat qilishi shubhasiz bo’lsa-da, doimiy diglossik keskinliklar, mintaqaviy shevaviy parchalanish va globallashuv bosimi til birligini siyosiy hamjihatlik bilan tenglashtirish imkonini bermaydigan murakkab vaziyat yaratadi. Maqola O’zbekistonning arabcha tadqiqotlarga munosabatini tilning sivilizatsion ahamiyatini o’z yo’lida o’zlashtirаyotgan noarab davlatlar uchun model sifatida ko’rib, mulohazalar bilan yakunlanadi.
References
1. League of Arab States. Charter of the Arab League (1945). Available at: https://www.lasportal.org
2. UNESCO. Atlas of the World's Languages in Danger (2010). Paris: UNESCO Publishing. Available at: https://www.unesco.org/languages-atlas/
3. Ferguson, C. A. (1959). Diglossia. Word, 15(2), 325–340. https://press.georgetown.edu/Book/The-Arabic-Language-and-National-Identity
4. Arab League Educational, Cultural and Scientific Organization (ALECSO). Arabic Language Programmes. Available at: https://www.alecso.org
5. Constitution of the Arab Republic of Egypt (2014, amended 2019), Article 2. Available at: https://www.constituteproject.org/constitution/Egypt_2019.pdf
6. Republic of Uzbekistan. Law on the State Language (No. 3561-XII, 21 October 1989, as amended). Official Legal Portal: https://lex.uz/docs/68
7. Republic of Uzbekistan. Law on Education (No. ZRU-637, 23 September 2020). https://lex.uz/ru/docs/5013009
8. Republic of Uzbekistan. Presidential Decree PP-4307 on Improving Foreign Language Teaching (19 May 2019). https://lex.uz/docs/4337035
9. Republic of Uzbekistan. Presidential Resolution PQ-3856 on the Development of Oriental Studies (2018). https://lex.uz
10. Al-Azmeh, A. (1993). Islams and Modernities. London: Verso.
11. Suleiman, Y. (2003). The Arabic Language and National Identity: A Study in Ideology. Edinburgh: Edinburgh University Press.
12. Republic of Uzbekistan. National Strategy for Development 2022–2026 (Presidential Decree No. UP-60, 28 January 2022). https://lex.uz/docs/5841063
13. Arab Human Development Report (2016). Youth and the Prospects for Human Development in a Changing Reality. New York: UNDP. https://www.undp.org
14. Versteegh, K. (1997). The Arabic Language. Edinburgh: Edinburgh University Press. https://www.cambridge.org/core/journals/bulletin-of-the-school-of-oriental-and-african-studies/article/abs/kees-versteegh-the-arabic-language-ix-277-pp-edinburgh-edinburgh-university-press-1997-paper-1495/E7B5D44459F11CE21889ED9AC5D709A3
15. United Nations. Official Languages. https://www.un.org/en/our-work/official-languages
17. https://www.rekhtadictionary.com/meaning-of-mufaakharat
18. Abdunabiev S. B., Safaraliev B. S. U. SIGNIFICANCE OF ARABIC LANGUAGE IN DEVELOPMENT OF WORLD LANGUAGES //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2024. – Т. 4. – №. 25. – С. 126-132.