Vol. 2 No. 9 (2026), Articles
Vol. 2 No. 9 (2026)

BOLALARDA IKKINCHI SIGNAL TIZIMINING RIVOJIGA TAʼSIR ETUVCHI OMILLAR

Articles
Published 2026-05-18
Alimardonova Moʻtabar Xolmoʻminovna
Shahrisabz davlat pedagogika instituti, Aniq fanlar va oliy pedagogika maktabi oʻqituvchisi
Asqarova Ra’no Akmal qizi
Shahrisabz davlat pedagogika intituti, Aniq fanlar va oliy pedagogika maktabi fakulteti Biologiya yo’nalishi talabalar
Nazarova Nigina Ilhom qizi
Shahrisabz davlat pedagogika intituti, Aniq fanlar va oliy pedagogika maktabi fakulteti Biologiya yo’nalishi talabalar
PDF

Keywords

Ikkinchi signal tizimi, nutq ontogenezi, neyroplastiklik, oliy nerv faoliyati, signal tizimlari, ijtimoiy muhit, sensor integratsiya.

Abstract

Mazkur ishda bolalarda ikkinchi signal tizimi (nutq va mavhum fikrlash) rivojlanishining oʻziga xos xususiyatlari hamda unga taʼsir etuvchi yetakchi omillar tahlil qilingan. Tadqiqotda oilaviy nutq muhiti, ijtimoiy aloqalar, biologik genlar va sensor aʼzolarning roli ilmiy jihatdan yoritilgan. Ishning natijalari yosh davrlari psixofiziologiyasi va maktabgacha taʼlim pedagogikasida amaliy qoʻllanilishi mumkin.## English Version

PDF

References

Ikkinchi signal sistemasi - Vikipediya, ochiq ensiklopediya.

2. Pavlov I. P. Yigirilgan asarlar toʻplami: Oliy nerv faoliyati toʻgʻrisida maʼruzalar. – Toshkent: Tibbiyot, 1985.

3. Bolalarda ikkinchi signal tizimining rivojiga taʼsir etuvchi omillar - DocLab ilmiy bazasi.

4. Gʻoziyev E. Gʻ. Psixologiya (Yosh davrlari psixologiyasi). – Toshkent: Oʻqituvchi, 2010.

5. Nutq va oliy faoliyat markazlari fiziologiyasi - Arxiv.uz elektron kutubxonasi.

6.Poʻlatxoʻjayeva, M. R. (2014). Defektologiyaning klinik asoslari. Toshkent: Oʻqituvchi nashriyoti — Nutq markazlari va asab tizimi yosh xususiyatlarining fiziologik asoslari.

7.Qodirov, B. R., Qodirov, Sh. B. (2008). Bolalar psixologiyasi va fiziologiyasi. Toshkent — Bolalik davrida shartli reflekslar va nutq ontogenezining shakllanish qonuniyatlari.

8..Asmatov, S. S., va boshqalar. (2019). Odam va uning salomatligi (Biologiya). Toshkent — Birinchi va ikkinchi signal sistemalari, ularning oʻzaro farqlari va bogʻliqligi haqidagi oʻquv-metodik qoʻllanma.

9.Xudoyberdiyev, R. A. (2016). Oliy nerv faoliyati fiziologiyasi. Oʻquv darslik. Samarqand — Miya poʻstlogʻining analitik va sintetik faoliyati, signallar signali tushunchasi.

10. Pavlov I. P. Yigirilgan asarlar toʻplami: Bolalar psixologiyasi va fiziologiyasi. Toshkent — Bolalik davrida shartli reflekslar va nutq ontogenezining shakllanish qonuniyatlari.

11.“JONLI VA JONSIZ TABIAT”. Modern Education and Development, vol. 23, no. 3, Apr. 2025, pp. 351-6, https://scientific-jl.com/mod/article/view/7685.

12. O’ZBEKISTON QO’RIQXONALARI. HISOR QO’RIQXONASI. (2025). Modern Education and Development, 23(2), 409-416. https://scientific-jl.com/mod/article/view/7260

13. QIZIL KITOBGA KIRITILGAN HAYVONLAR HAQIDA . (2025). Modern Education and Development, 23(5), 109-112. https://scientific-jl.com/mod/article/view/8310

14. O’ZBEKISTONNING FOYDALI QAZILMALARI. (2025). Modern Education and Development, 22(5), 76-80. https://scientific-jl.com/mod/article/view/6514

15. O’ZBEKISTONNING FOYDALI QAZILMALARI. (2025). Modern Education and Development, 22(5), 76-80. https://scientific-jl.com/mod/article/view/6514 Nuraliyev, S. (2024). ANAGALLIS ARVENSIS LINN. (SCARLET PIMPERNEL)NING DORIVORLIK XUSUSIYATLARI HAMDA TUZILISHI. Talqin Valar tadqiqot , 2 (7(44). https://talqinvatadqiqotlar.uz/index.php/tvt/article/view/2121 dan olingan.