DINAMIK JARAYONLARNI MATEMATIK MODELLASHTIRISHDA DIFFERENSIAL TENGLAMALAR TIZIMINING ROLI - TIL O‘RGANUVCHILAR KONTINGENTI MISOLIDA
PDF

Keywords

differensial tenglamalar tizimi, matematik modellashtirish, barqarorlik tahlili, statsionar nuqta, til o‘rganish dinamikasi, sonli simulyatsiya

Abstract

Ushbu maqolada dinamik jarayonlarni differensial tenglamalar tizimi yordamida modellashtirishning nazariy imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot doirasida til o‘rganuvchilar kontingenti dinamikasini ifodalovchi soddalashtirilgan matematik model qurilib, uning ma’lum parametrlar sharoitidagi xulq-atvori tahlil qilingan. Lyapunovning barqarorlik nazariyasi va Python muhitida o‘tkazilgan sonli simulyatsiyalar yordamida tizimning muvozanat holatiga intilish ehtimoli o‘rganildi. Maqolada keltirilgan xulosalar tanlangan chekli shartlar doirasida olingan bo‘lib, ijtimoiy jarayonlarni tahlil qilishda yordamchi uslubiy vosita sifatida qaralishi mumkin.

PDF

References

1. Pontryagin L.S. Oddiy differensial tenglamalar. — Toshkent: Fan, 1980.

2. Murray J.D. Mathematical Biology: I. An Introduction. 3rd ed. — New York: Springer, 2002.

3. Lotka A.J. Elements of Physical Biology. — Baltimore: Williams and Wilkins, 1925.

4. Tursunov D.A. Matematik modellashtirish asoslari. — Toshkent: TDTU, 2015.

5. Boyce W.E., DiPrima R.C. Elementary Differential Equations. 10th ed. — Hoboken: Wiley, 2012.