BUXORO AMIRLIGIDA MA’MURIY BOSHQARUVNING ASOSLARI VA XUSUSIYATLARI
PDF

Keywords

Buxoro amirligi, ma’muriy boshqaruv tizimi, davlat hokimiyati, mutlaq monarxiya, amir instituti, qushbegi, devon, devonbegi, bekliklar, mahalliy boshqaruv, markazlashuv siyosati, shariat huquqi, qozilik tizimi, ulamolar, siyosiy-huquqiy institutlar, soliqqa tortish tizimi, harbiy-ma’muriy boshqaruv, protektorat munosabatlari, tarixiy-davlatshunoslik tahlili.

Abstract

Mazkur maqolada Buxoro amirligida ma’muriy boshqaruv tizimining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va institutsional xususiyatlari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida amir hokimiyatining huquqiy-diniy asoslari, markaziy boshqaruv apparatining tarkibi, xususan, qushbegi, devonbegi va boshqa mansabdor shaxslarning vakolatlari yoritiladi. Shuningdek, mahalliy boshqaruv tizimi - bekliklar tuzilmasi, ularning markaziy hokimiyat bilan o‘zaro munosabatlari hamda soliqqa tortish, harbiy safarbarlik va sud-huquqiy faoliyat mexanizmlari ilmiy jihatdan tahlil etiladi. Maqolada davlat boshqaruvida shariat me’yorlarining ustuvor o‘rni, diniy ulamolarning siyosiy jarayonlardagi ishtiroki hamda ijtimoiy tuzilmaning ma’muriy boshqaruvga ta’siri ochib beriladi. XIX asrda, ayniqsa Rossiya imperiyasi bilan o‘rnatilgan siyosiy-huquqiy munosabatlar natijasida yuzaga kelgan o‘zgarishlar ham tarixiy-qiyosiy usulda ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari Buxoro amirligining davlat-huquqiy tizimi Sharq monarxik boshqaruv an’analari va islomiy siyosiy-huquqiy tafakkur uyg‘unligi asosida shakllanganini ko‘rsatadi. Maqola O‘zbekiston davlatchiligi tarixini o‘rganishda muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega.

PDF

References

1. Ahmad Donish. Navodir ul-vaqoe’. – Buxoro: Sharq nashriyoti, nashr yili.

2. Abdurauf Fitrat. Buxoro tarixi. – Toshkent: Ma’naviyat, nashr yili.

3. Mirza Abdulazim Sami. Tarixi salotini Mang‘itiya. – Toshkent: Fan, nashr yili.

4. Vasily Bartold. Turkiston mo‘g‘ullar istilosi davrida. – Toshkent: Fan, nashr yili.

5. Ibrohim Mo‘minov. O‘zbekiston tarixi. – Toshkent: O‘qituvchi, nashr yili.

6. O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi. O‘zbekiston tarixi (III jild). – Toshkent: Fan, nashr yili.

7. Boris Grekov. O‘rta Osiyo xalqlari tarixi. – Moskva: Nauka, nashr yili.

8. Edward Allworth. The Modern Uzbeks. – Stanford: Hoover Institution Press, nashr yili.