Vol. 2 No. 7 (2026), Articles
Vol. 2 No. 7 (2026)

BUG'DOY DALALARIDA UCHRAYDIGAN ASOSIY KEMIRUVCHI ZARARKUNANDALARNING BIOEKOLOGIYASI

Articles
Published 2026-01-28
Karamatdinov Salauat Saymatdinovich
Ilmiy hodim: Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervati
PDF

Keywords

Bug'doy dalalari, kemiruvchi zararkunandalar, bioekologiya, sichqonlar, kalamushlar, yer kemiruvchilar, iqlim o'zgarishi, barqaror kurash choralari, O'zbekiston qishloq xo'jaligi, hosil yo'qotishlari, ekologik omillar, biologik nazorat.

Abstract

Biz ushbu tezisda bug'doy dalalarida uchraydigan asosiy kemiruvchi zararkunandalar (sichqonlar, kalamushlar va boshqalar)ning bioekologiyasini o'rganamiz. Shuningdek, O'zbekiston va xalqaro manbalar asosida ularning biologik xususiyatlari, ekologik omillari, ko'payishi, ovqatlanish odatlari, zarari va kurash choralari batafsil yoritib o’tiladi. Iqlim o'zgarishi, urbanizatsiya va barqaror qishloq xo'jaligi tendentsiyalari hisobga olingan holda, tezis bug'doy hosilini saqlash va ekologik muvozanatni ta'minlashga qaratilgan. Qishloq xo'jaligi amaliyotini takomillashtirishda muhim ahamiyatga ega.

PDF

References

1. Irgasheva, N. R. (2024). Soya agrobiotsenozida asosiy kemiruvchi zararkunandalarning bioekologiyasi. Monografiya. O'zbekiston Respublikasi Qishloq xo'jaligi vazirligi qoshidagi Ilmiy-tadqiqot instituti. (ResearchGate: https://www.researchgate.net/publication/386278275_Monografia_Irgaseva_lotin). (Soya ekinlaridagi kemiruvchilar bioekologiyasi o'rganilgan, bug'doyga o'xshashliklar mavjud, 21 tur kemiruvchi qayd etilgan.)

2. Xorazm viloyati bug'doy zararkunandalari bo'yicha tadqiqotlar. (2022). DISTRIBUTION OF WHEAT PESTS AND CONTROL OF WIDESPREAD PESTS IN KHOREZM REGION. Scholarzest Journal. (Xorazmda qishki bug'doydagi so'ruvchi va kemiruvchi zararkunandalar turlari va zarari.)

3. O'zbekiston sharoitida bahorgi bug'doy zararkunandalari. (2025). THE STUDY OF THE SPECIES COMPOSITION OF SPRING WHEAT PESTS AND INTEGRATED CONTROL METHODS. Science & Innovation.. (Bahorgi bug'doy zararkunandalari tur tarkibi va integratsiyalashgan kurash usullari.)

4. FAO. (2022). Climate change impacts on twenty major crop pests in Central Asia. FAO hisoboti. (Markaziy Osiyoda iqlim o'zgarishi ta'sirida o'simlik zararkunandalari, shu jumladan kemiruvchilar tarqalishi.)

5. Singleton, G. R., et al. (2021). Rodent management and cereal production in Asia: Balancing food security and biodiversity conservation. Pest Management Science. (Osiyoda don ekinlaridagi kemiruvchilar boshqaruvi va oziq-ovqat xavfsizligi.)

6. Natural Resources Institute (NRI). (2024). Advancing sustainable crop production in Uzbekistan: Integrated Pest Management (IPM) loyihasi. EU-funded loyiha. (O'zbekistonda IPM joriy etish, kemiruvchilar nazorati shu jumladan.)

7. Brown, P. R., et al. (2022). Small rodent communities and their associated damage to wheat-groundnut agriculture systems. PubMed / Crop Protection.. (Bug'doy dalalaridagi kichik kemiruvchilar jamoalari va zarari, Pothwar misolida, O'zbekistonga o'xshash sharoitlar.)

8. Khlyap, L. A., et al. (2021). Aggregated occurrence records of the invasive alien striped field mouse (Apodemus agrarius Pall.) in the former USSR. Biodiversity Data Journal. (Apodemus agrarius tarqalishi va qishloq xo'jaligiga zarari, sobiq SSSR hududida, shu jumladan O'zbekiston.)