Vol. 2 No. 6 (2025), Articles
Vol. 2 No. 6 (2025)

SOTSIOLINGVISTIKANING ASOSIY YO’NALISHI

Articles
Published 2025-12-22
Annayeva Bahora Niyoz qizi
Kattaqo’rg’on davlat pedagogika instituti Filologiya va ijtimoiy fanlar fakulteti Filologiya va tillarni o’qitish : o’zbek tili yo’nalishi 4-bosqich talabasi
PDF

Keywords

Sinxron va diaxron sotsiolingvistika , makro va mikro sotsiolingvistika , nazariy va tajribaviy sotsiolingvistika , sotsiolingvistika va til sotsiologiyasi , amaliy sotsiolingvistikasi

Abstract

Ushbu maqolada sotsolingvistika fanining nazariy asoslari, uning mustaqil tilshunoslik sohasi sifatida shakllanish jarayoni hamda asosiy tadqiqot yoʻnalishlari keng yoritilgan. Tadqiqotda til va jamiyat oʻrtasidagi uzviy bogʻliqlik, ijtimoiy muhitning til birliklari va nutq faoliyatiga taʼsiri, tilning ijtimoiy va hududiy tabaqalanishi masalalari ilmiy tahlil qilingan. Xususan, sotsial guruhlar nutqi, yosh, jins, kasb, taʼlim darajasi kabi omillarning til qoʻllanishidagi oʻrni, shuningdek, dialekt va sotsiolektlar muammosi atroflicha ko‘rib chiqilgan. Maqolada ikki tillilik va koʻp tillilik hodisalari, til aloqalari, kod almashinuvi, til siyosati va tilni rejalashtirish kabi zamonaviy sotsiolingvistik yoʻnalishlar misollar asosida yoritilgan. Bundan tashqari, globallashuv sharoitida tillararo munosabatlar, milliy tilning ijtimoiy maqomi hamda uning jamiyatdagi kommunikativ vazifalari tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari sotsiolingvistikaning nazariy va amaliy ahamiyatini ochib berishga xizmat qiladi hamda ushbu maqola tilshunoslik yoʻnalishida tahsil olayotgan talabalar, magistrantlar va ilmiy izlanish olib borayotgan tadqiqotchilar uchun muhim manba boʻlib xizmat qilishi mumkin.

PDF

References

Беликов В. И., Крысии Л. П. Социолингвистика. М., 2001.

2. Белл Р. Социолингвистика. Цели, методы и проблемы. -М.:Международные отношения, 1980.

3. Журавлев В.К. Диахроническая социолингвистика (предмет, задачи, проблемы) // Диахроническая социолингвистика / Отв. ред.В.К. Журавлев. М., 1993.

4. Лафарг П. Язык и революция. М.; Л. 1930.

5. Никольский Л. Б. Язык в политике и идеологии стран зарубежного Востока. М., 1986.

6. Рябова И. С. Различия в функциональном членении суахили в Танзании и Кения // Функциональная стратификация языка. -М., 1985.

7. Селищев А. М. Язык революционной эпохи. М., 1928.

8. Kjolseth R. The development of the sociology of language and its social implications // Sociolinguistics Newsletter. 1972. Vol. III.

9. Labov W., Fanshel D.. Therapeutic discourse. Psychotherapy as conversation. -New York; -San-Francisco: -London, 1977.