Vol. 2 No. 4 (2025), Articles
Vol. 2 No. 4 (2025)

RAQAMLI VALYUTALAR VA MARKAZIY BANKLAR SIYOSATI: IMKONIYATLAR VA TAHDIDLAR

Articles
Published 2025-10-12
Dilmurodov Jurabek Ulug‘bek o‘g‘li
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Raqamli iqtisodiyot va axborot texnologiyalari fakulteti talabasi
PDF

Keywords

raqamli valyuta, markaziy bank siyosati, CBDC, moliyaviy barqarorlik, kiberxavfsizlik, pul-kredit siyosati, O‘zbekiston

Abstract

Ushbu maqolada raqamli valyutalarning, xususan, markaziy banklar tomonidan chiqarilayotgan raqamli valyutalarning (CBDC – Central Bank Digital Currency) iqtisodiyotga ta’siri tahlil qilingan. Raqamli valyutalar orqali moliyaviy xizmatlarning inklyuzivligi ortib, tranzaksiyalar narxi pasayadi va naqd pulga bo‘lgan ehtiyoj kamayadi. Shu bilan birga, ushbu tizimlar orqali moliyaviy barqarorlikni ta’minlash, pul-kredit siyosatini samarali yuritish va moliyaviy nazoratni kuchaytirish imkoniyatlari yuzaga keladi. Biroq, raqamli valyutalarning joriy etilishi bank tizimining barqarorligiga xavf tug‘dirishi, kiberxavfsizlikka tahdid solishi va monetar siyosat mexanizmlarini murakkablashtirishi mumkin. Tadqiqot davomida xalqaro tajriba tahlil qilinib, O‘zbekiston uchun tegishli tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqola 2020–2024-yillar oralig‘idagi ilmiy manbalar asosida tayyorlangan.

PDF

References

1. Central Bank Digital Currencies: Foundational Principles and Core Features. Bank for International Settlements, International Monetary Fund, World Bank Group. – Basel, 2020. – 23 p.

2. Auer, R., & Böhme, R. (2021). The Technology of Retail Central Bank Digital Currency. BIS Quarterly Review, March 2021, pp. 85–100.

3. International Monetary Fund (IMF). Digital Money and Central Bank Digital Currency: Global Perspectives. – Washington, D.C., 2022. – 44 p.

4. Xitoy Xalq Banki. Digital Yuan: Progress of Research & Development. Beijing, 2023. (rasmiy hisobot)

5. Sveriges Riksbank. E-krona pilot project: Final Report of Phase 2. – Stockholm, 2022.

6. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. “Raqamli so‘m” bo‘yicha dastlabki konsepsiya. – Toshkent, 2023. – 16 b.

7. Ozili, P. K. (2022). Central Bank Digital Currency in Developing Countries: Opportunities and Challenges. Journal of Economic and Financial Studies, Vol. 10(2), pp. 56–64.

8. World Bank. The Future of Digital Payments in Central Asia. – Washington, D.C., 2021.

9. Narula, R., & Zahoor, S. (2023). Digital Currencies and Financial Inclusion: A Systematic Review. Global Finance Journal, Vol. 56.

10. Davletov, Sh. Sh. Raqamli valyutalar va O‘zbekistonda ularni joriy etish istiqbollari. // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2023. – №1. – B. 112–119.