Vol. 3 No. 7 (2026), Articles
Vol. 3 No. 7 (2026)

BOSHLANG‘ICH TA’LIM O‘QUVCHILARIDA PIRLS TOPSHIRIQLARI ORQALI TANQIDIY FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH

Articles
Published 2026-10-11
Sharofova Feruza
Toshkent viloyati Pedagogik mahorat markazi o‘qituvchisi
PDF

Keywords

boshlang‘ich ta’lim, PIRLS, tanqidiy fikrlash, o‘qish savodxonligi, matn tahlili, mustaqil fikrlash, mantiqiy tafakkur, xalqaro baholash, ta’lim samaradorligi.

Abstract

Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim o‘quvchilarida PIRLS xalqaro baholash dasturi topshiriqlari orqali tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishning mazmuni, ahamiyati va samarali usullari yoritilgan. O‘quvchilarning matnni tushunish, ma’lumotlarni tahlil qilish, voqea-hodisalar o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash, qahramonlarning xatti-harakatlariga baho berish, xulosa chiqarish hamda o‘z fikrini dalillar asosida ifodalash ko‘nikmalarini shakllantirishga alohida e’tibor qaratilgan. Shuningdek, PIRLS topshiriqlaridan dars jarayonida samarali foydalanish orqali o‘quvchilarning mustaqil fikrlashi, mantiqiy mushohada yuritishi, muammoli vaziyatlarga yechim topishi va o‘qish savodxonligini oshirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich sinf o‘qituvchilariga ta’lim jarayonini takomillashtirish hamda o‘quvchilarning intellektual salohiyatini rivojlantirishda amaliy yordam berishga xizmat qiladi.

PDF

References

O‘zbek tilidagi adabiyotlar

1. Mirziyoyev, Sh. M. (2020). Milliy tiklanishdan — milliy yuksalish sari. Toshkent: O‘zbekiston.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi PF-5712-son Farmoni. O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida.

3. Tolipov, O‘., Usmonboyeva, M. (2006). Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. Toshkent: Fan.

4. Azizxo‘jayeva, N. N. (2003). Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent.

5. Ishmuhamedov, R., Abduqodirov, A., Pardaev, A. (2008). Ta’limda innovatsion texnologiyalar. Toshkent: Iste’dod.

Xalqaro adabiyotlar

1. Mullis, I. V. S., Martin, M. O. (2019). PIRLS 2021 Assessment Frameworks. Boston College, TIMSS & PIRLS International Study Center.

2. Mullis, I. V. S., von Davier, M., Foy, P., Fishbein, B., Reynolds, K. A., Wry, E. (2023). PIRLS 2021 International Results in Reading. Boston College, TIMSS & PIRLS International Study Center.

3. Facione, P. A. (2015). Critical Thinking: What It Is and Why It Counts. Insight Assessment.

4. Dewey, J. (1933). How We Think: A Restatement of the Relation of Reflective Thinking to the Educative Process. D. C. Heath and Company.

Elektron manbalar

1. International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA). PIRLS xalqaro baholash dasturiga oid materiallar. https://www.iea.nl/

2. TIMSS & PIRLS International Study Center. PIRLS tadqiqoti va o‘qish savodxonligini baholash materiallari. https://pirls.bc.edu/

3. O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/