Abstract
Mazkur tezisda Qashqadaryo vohasi an’anaviy musiqa merosining hududiy xususiyatlari musiqashunoslik va folklorshunoslik nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda vohaning tarixiy-madaniy muhiti, mahalliy musiqa uslubining shakllanish omillari, marosim va mehnat qo‘shiqlari, terma va laparlar, qarsak an’anasi, baxshichilik va doston ijrochiligi, shuningdek, do‘mbira kabi cholg‘ularning o‘rni yoritiladi. Qashqadaryo musiqiy an’anasining muhim belgilaridan biri og‘zaki-an’anaviy uzatish, ijro jarayonida variantlilik, jamoaviylik va dostonchilik bilan uzviy bog‘liqlik ekanligi asoslanadi. Hududiy o‘ziga xoslikning shakllanishida vohaning chorvachilik va dehqonchilik bilan bog‘liq turmush tarzi, marosimlar tizimi hamda janubiy hududlar musiqiy-madaniy aloqalari muhim omil sifatida baholanadi. Shuningdek, an’anaviy merosni zamonaviy folklor jamoalari, ta’lim va madaniy tadbirlar orqali saqlash hamda targ‘ib qilish masalalariga e’tibor qaratiladi.
References
Karomatov F. O lokalnyx stilyax uzbekskoy narodnoy muzyki. — Moskva, 1964.
2. Ibrohimov O. Surxondaryo-Qashqadaryo musiqa uslubi // O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi materiallari.
3. Rajabov I. Maqom asoslari. — Toshkent: Fan, 1992.
4. Matyoqubov O. An’anaviy ijrochilik san’ati. — Toshkent: Musiqa, 2015.
5. Qodirov R. O‘zbek musiqa folklori. — Toshkent: Yangi asr avlodi, 2018.
6. Axmedova O. Qashqadaryo vohasi mavsum-marosim qo‘shiqlarining o‘ziga xos poetikasi // Art and Design: Social Science. — 2026. — B. 16–22.
7. G‘aniyev B. The Role of Folklore Ensembles of Kashkadaryo in Cultural Processes: Analysis and Prospects // Oriental Journal of Social Sciences. — 2026. — Vol. 5, No. 12. — P. 354–359.
8. Rashidov Q. Surxondaryo-Qashqadaryo hududidagi “Sherobod” doston ijrochilik maktabi baxshilari ijodi // Общественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования. — 2024. — B. 20–24.
9. Axmedova G.O‘. Xalq so‘z san’atining noyob namoyandasi // Modern Science and Research. — 2025. — Vol. 2, Issue 6. — B. 1214–1216.
10. Jabborov A. Qashqadaryo-Surxondaryo ijrochilik maktabining o‘ziga xosligi va ilmiy tizimlashtirilganlik muammosi // Art and Culture Bulletin. — 2026. — № 3. — B. 31–35.
11. Axmatov A. Sovet davrida Qashqadaryo vohasida xalq dostonchiligining ahamiyati // ilmiy maqola. — 2026.