PRAGMATIK KO‘NIKMALAR TUSHUNCHASINING LINGVISTIK VA PEDAGOGIK MOHIYATI
PDF

Keywords

pragmatika, pragmatik ko‘nikmalar, pragmatik kompetensiya, kommunikativ kompetensiya, nutq aktlari, kontekst, til o‘qitish, ijtimoiy-madaniy me’yorlar, kommunikativ niyat.

Abstract

Mazkur maqolada kommunikativ kompetensiyaning muhim tarkibiy qismi sifatida pragmatik ko‘nikmalarning lingvistik va pedagogik mohiyati tadqiq etiladi. Pragmatik ko‘nikmalar til egalariga nafaqat grammatik jihatdan to‘g‘ri gaplar tuzish, balki muayyan ijtimoiy va kommunikativ vaziyatlarda til shakllarini o‘rinli tanlash hamda to‘g‘ri talqin qilish imkonini beradi. Lingvistik nuqtayi nazardan pragmatik ko‘nikmalar so‘zlovchining niyatini, nutq aktlarini, implikaturalarni, deyksisni, xushmuomalalik strategiyalarini, kontekstual ma’nolarni va ijtimoiy-madaniy me’yorlarni tushunish qobiliyatini qamrab oladi. Pedagogik nuqtayi nazardan esa ular kontekstga asoslangan, interaktiv, refleksiv va ta’lim oluvchiga yo‘naltirilgan o‘qitish orqali tizimli ravishda rivojlantirilishi mumkin bo‘lgan hamda baholanadigan qobiliyatlarni ifodalaydi. Maqolada pragmatik ko‘nikmalar va kommunikativ kompetensiya o‘rtasidagi munosabat yoritiladi, pragmatik qobiliyatning asosiy tarkibiy qismlari aniqlanadi, pragmatikani o‘qitish va baholashning samarali usullari tavsiflanadi. Haqiqiy kommunikativ vaziyatlar, rolli o‘yinlar, diskurs tahlili, muammoli topshiriqlar, bevosita tushuntirish va refleksiv ta’limga alohida e’tibor qaratiladi. Grammatik bilimning o‘zi muvaffaqiyatli muloqotni kafolatlay olmasligi sababli pragmatik ta’lim til o‘qitish jarayoniga integratsiya qilinishi lozim, degan xulosaga kelinadi.

PDF

References

1. Austin, J. L. (1962). How to Do Things with Words. Oxford: Clarendon Press.

2. Bachman, L. F. (1990). Fundamental Considerations in Language Testing. Oxford: Oxford University Press.

3. Canale, M., & Swain, M. (1980). Theoretical bases of communicative approaches to second-language teaching and testing. Applied Linguistics, 1(1), 1–47.

4. Celce-Murcia, M., Dörnyei, Z., & Thurrell, S. (1995). Communicative competence: A pedagogically motivated model with content specifications. Issues in Applied Linguistics, 6(2), 5–35.

5. Grice, H. P. (1975). Logic and conversation. In P. Cole and J. L. Morgan (Eds.), Syntax and Semantics: Speech Acts (Vol. 3, pp. 41–58). New York: Academic Press.