Abstract
Arterial gipertenziya (AG) — zamonaviy tibbiyotning eng dolzarb muammolaridan biri bo‘lib, so‘nggi yillarda yosh populyatsiyada (18–35 yosh) uning uchrash chastotasi ortib bormoqda. Ushbu maqolada yosh guruhlarida AG rivojlanishiga sabab bo‘luvchi modifikatsiya qilinadigan (semizlik, nosog‘lom ovqatlanish, gipodinamiya, stress, zararli odatlar) va modifikatsiya qilinmaydigan (irsiy moyillik, yosh, jins) xavf omillari tahlil qilingan. Epideomologik ma'lumotlar shuni ko‘rsatadiki, yoshlar orasida kasallik rivojlanishida ortiqcha vazn va semizlik holatlari, surunkali psixoemotsional stress asosiy turtki bo‘lmoqda. Maqolada AGning molekulyar va neyrogumoral patogenetik mexanizmlari, erta diagnostika mezonlari (ABPM, GFR, lipid profili) hamda yoshlar orasida ushbu patologiyaning oldini olishga qaratilgan zamonaviy profilaktika strategiyalari batafsil ko‘rib chiqiladi.
References
Braunwald's Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine. Libby P., Bonow R.O., Mann D.L., et al. 12th ed. Elsevier; 2022.
2. Kaplan's Clinical Hypertension. Flynn J.T., et al. 12th ed. Wolters Kluwer; 2021.
3. Mancia G, Kreutz R, Brunström M, et al. 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. *Journal of Hypertension*. 2023;41(12):1874-2071.
4. World Health Organization. WHO Global report on hypertension: the race against a silent killer. Geneva: World Health Organization; 2023.
5. Goldman-Cecil Medicine. Goldman L., Schafer A.I. 26th ed. Elsevier; 2020.
6. Mamarajabov S.E., Rahimov B.B. Yoshlarda arterial gipertenziya va metabolik sindrom. Toshkent: Tibbiyot; 2021.
7. Axmedov X.A. Kardiologiya asoslari. Toshkent; 2022.
8. Williams B, Mancia G, Spiering W, et al. 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. *European Heart Journal*. 2018;39(33):3021–3104.