Vol. 3 No. 2 (2026), Articles
Vol. 3 No. 2 (2026)

MATEMATIKAGA IXTISOSLASHTIRILGAN BOSHLANG‘ICH SINFLARDA TEKISLIKDAGI KOORDINATA O‘QI. KOORDINATA O‘QIDA NUQTALARNI JOYLASH VA HARAKAT GRAFIGI

Articles
Published 2026-05-08
Primova Maftuna Furqat qizi
O‘zMPU “Boshlang‘ich ta‘lim nazariyasi va metodikasi”oʻqituvchisi
Gulmira Ravshanbek qizi
O‘zMPU Maktabgacha va Boshlang‘ich ta‘lim fakulteti Boshlang‘ich ta‘lim yo'nalishi 4-bosqich talabasi
Mirzayeva Zahro Mirortiq qizi
O'zMPU Maktabgacha va Boshlang‘ich ta‘lim fakulteti Boshlang‘ich ta‘lim yo'nalishi 4-bosqich talabasi
PDF

Keywords

koordinata o‘qi, koordinata tekisligi, nuqta koordinatasi, harakat grafigi, boshlang‘ich ta‘lim, matematik tafakkur, fazoviy tasavvur, ixtisoslashtirilgan sinf, abssissa, ordinata.

Abstract

Ushbu tezisda matematikaga ixtisoslashtirilgan boshlang‘ich sinflarda tekislikdagi koordinata o‘qi tushunchasini o‘rgatish, nuqtalarni koordinatalari bo‘yicha joylashtirish va harakat grafigini qurish metodikasining nazariy asoslari hamda amaliy yondashuvlari yoritilgan. Koordinata tizimi bolalarda matematik tafakkur, fazoviy tasavvur, mantiqiy fikrlash va grafik savodxonlikni shakllantiruvchi asosiy vosita ekanligi ilmiy va amaliy dalillar bilan asoslangan. Maqolada koordinata o‘qini tushuntirish bosqichlari, nuqtalarning koordinatalari, harakat grafigini qurish ko‘nikmalari va zamonaviy ta‘lim metodlari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari koordinata mavzusini vizual va amaliy yo‘sinda o‘rgatish o‘quvchilarning matematik savodxonligi va funksional tafakkurini oshirishda muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.

PDF

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-4708-son, 07.05.2020 yildagi "Matematika sohasidagi ta‘lim sifatini oshirish va ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi Qarori. – Toshkent, 2020.

2. Jumayev M.E., Tadjiyeva Z.G‘. Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitish metodikasi. – Toshkent: "Fan va texnologiya", 2005. – 128–132-betlar.

3. Jumayev M.E. Matematika o‘qitish metodikasi (oliy o‘quv yurtlari uchun darslik). – Toshkent: "Turon-Iqbol", 2016. – 426 b.

4. Jumayev M.E. Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitish metodikasidan praktikum (oliy o‘quv yurtlari uchun qo‘llanma). – Toshkent: "O‘qituvchi", 2004.

5. Jumayev M.E. Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitish metodikasidan laboratoriya mashg‘ulotlari. – Toshkent: "Yangi asr avlodi", 2006.

6. Bikbayeva N.U., Sidelnikova R.I., Adambekova G.A. Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitish metodikasi (o‘rta maktab boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari uchun metodik qo‘llanma). – Toshkent: "O‘qituvchi", 1996. – 75-bet.

7. Bikbayeva N.U. Matematika: 4-sinf uchun darslik. – Toshkent, 2020.

8. Burxonov S., Xudoyorov O‘., Norqulova Q., Ruzikulova N., Goibova L. Matematika: 3-sinf uchun darslik. – Toshkent, 2019.

9. O‘rinboyeva L., Ismailov Sh., Ruzikulova N., Raxmonov U., Jumayev M. Matematika-2: 2-sinf uchun darslik. – Toshkent, 2021.

10. Mirzaahmedov M.A., Rahimqoriyev A.A., Ismailov Sh.N., To‘xtaxodjayeva M.A. Matematika-6: 6-sinf uchun darslik. – Toshkent: "O‘qituvchi", 2017.

11. Xolboyeva G.A., Xolmuratova N.A. Boshlang‘ich sinf matematika darslarida didaktik o‘yinlardan foydalanish metodikasi // Jizzax davlat pedagogika universiteti ilmiy-uslubiy jurnali. – 2024. – № 79. – 79–81-betlar.

12. Abdullayeva F.N. Matematika o‘qitish metodikasi. – Buxoro: BuxDU nashriyoti, 2022.

13. Umumiy o‘rta ta‘limning milliy o‘quv dasturi. Matematika (1–11-sinf). – Toshkent: Respublika ta‘lim markazi, 2021.

14. Rustamova Z.X. Boshlang‘ich sinflarda sintaktik elementlar ustida ishlash ko‘nikmasini rivojlantirish // GOLDEN BRAIN. – 2024. – 2(24). – 23–30-betlar.