Vol. 3 No. 1 (2026), Articles
Vol. 3 No. 1 (2026)

AVTOMOBILLARNING TO’RMOZLANISH XUSUSIYATLARINI NAZARIY VA EKSPERIMENTAL TADQIQOTLASH

Articles
Published 2026-04-02
Abdug'aniyev Ashurali Abdug'ani o'g'li
Andijon Davlat Texnika instituti”Avtomobil servis” yo‘nalishi 4-kurs talabasi
Xabibulayev Temurbek
Ilmiy rahbar:
PDF

Keywords

To’rmoz tizimi, sirpanish, to’rmozlanish, avtomobil dinamikasi, tormoz yo‘li, yo‘l qoplamasi, xavfsizlik, sirpanish, kinetik energiya, tezlik kamayishi, eksperimental tadqiqot, nazariy tahlil, ishqalanish, transport vositasi, samaradorlik.

Abstract

Ushbu ilmiy ishda avtomobillarning to’rmozlanish xususiyatlari nazariy va eksperimental jihatdan kompleks tarzda tadqiq etiladi.Tadqiqotning asosiy maqsadi transport vositalarining tormoz tizimi samaradorligini aniqlash, to’rmozlanish jarayonida yuzaga keladigan dinamik kuchlar va yo‘l bilan o‘zaro ta’sirni baholashdan iborat.Nazariy qismda tormozlanish jarayonining fizik-mexanik asoslari, tezlikning kamayish qonuniyatlari, g‘ildiraklarning sirpanishi va to’rmoz yo‘lining hisoblash usullari ko‘rib chiqilgan.Eksperimental qismda esa turli sharoitlarda (quruq, nam va sirpanchiq yo‘llarda) avtomobilning to’rmozlanish ko‘rsatkichlari sinovdan o‘tkazilib, olingan natijalar nazariy hisob-kitoblar bilan solishtirilgan.Tadqiqot natijalari to’rmoz tizimining texnik holati, yo‘l qoplamasi va tashqi omillarning to’rmozlanish samaradorligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini isbotlaydi.Ushbu ish avtomobil xavfsizligini oshirish, to’rmoz tizimlarini takomillashtirish hamda yo‘l-transport hodisalarining oldini olishda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.

PDF

References

1. Abramov, A., & Kuznetsov, P. (2018). Avtomobil tormoz tizimlari va dinamikasi. Moskva: Mashinostroyeniye.

2. Petrov, S. (2020). Eksperimental tadqiqotlar asosida avtomobil tormozlanish xususiyatlari. Transport ilmiy jurnali, 12(3), 45-58.

3. Smith, J., & Johnson, L. (2019). Vehicle braking systems: ABS and EBD performance analysis. International Journal of Automotive Engineering, 15(2), 102-118.

4. Kuznetsova, M. (2017). Yo‘l-patrul xizmatlari statistikasi va transport xavfsizligi. Sankt-Peterburg: Transport Press.

5. Abramov, A. (2016). G‘ildirak sirpanishi va tormoz yo‘li nazariyasi. Avtomobil va transport, 8(1), 22-35.

6. Karapetyan, V. (2018). Tormoz tizimlarini optimallashtirish texnologiyalari. Moskva: Avtomobil akademiyasi nashriyoti.

7. Federal Highway Administration (FHWA). (2020). Vehicle Braking Performance Guidelines. USA: U.S. Department of Transportation.

8. O‘zbekiston Respublikasi Yo‘l Harakati Xavfsizligi Departamenti. (2022). Yo‘l-transport hodisalari statistikasi. Toshkent: Yo‘l-patrul xizmati.

9. Belyaev, I. (2019). Transport vositalarining dinamikasi va xavfsizlik omillari. Transport texnologiyalari, 10(4), 12-28.

10. Hall, D., & Clark, R. (2021). Modern braking systems and vehicle safety. Automotive Safety Journal, 18(3), 50-67.