Abstract
Tarjima nafaqat lingvistik jarayon, balki turli ijtimoiy va madaniy kontekstlar o‘rtasida ma’noni uzatishni o‘z ichiga olgan madaniy faoliyat hamdir. Translation Studies sohasidagi eng murakkab masalalardan biri madaniyatga xos so‘zlarni tarjima qilishdir. Bunday birliklar ko‘pincha madaniyatga bog‘liq terminlar yoki madaniyatga xos birliklar deb ataladi. Ushbu leksik birliklar ma’lum bir madaniyatga xos bo‘lgan predmetlar, an’analar, ijtimoiy institutlar yoki tushunchalarni ifodalaydi va shuning uchun boshqa tilda ularga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ekvivalent topish qiyin bo‘lishi mumkin. Mazkur maqolada madaniyatga xos so‘zlarni tarjima qilishda tarjimonlar duch keladigan qiyinchiliklar ko‘rib chiqiladi hamda bu muammolarni hal qilishda qo‘llaniladigan turli strategiyalar tahlil qilinadi. Tadqiqot madaniy tarjimaning nazariy asoslarini yoritadi va ingliz hamda o‘zbek tillari misolida amaliy tahlilni taqdim etadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, aniq va mazmunli tarjimani amalga oshirish uchun tarjimon lingvistik kompetensiya bilan bir qatorda chuqur madaniy bilimga ham ega bo‘lishi zarur.
References
Mona Baker (2018). In Other Words: A Coursebook on Translation. 3rd ed. London: Routledge.
2. Susan Bassnett (2014). Translation Studies. 4th ed. London: Routledge.
3. Eugene Nida (1964). Toward a Science of Translating. Leiden: Brill Publishers.
4. Peter Newmark (1988). A Textbook of Translation. New York: Prentice Hall.
5. Lawrence Venuti (1995). The Translator’s Invisibility: A History of Translation. London: Routledge.
6. Roman Jakobson (1959). “On Linguistic Aspects of Translation.” In R. Brower (Ed.), On Translation. Cambridge: Harvard University Press.
7. J. C. Catford (1965). A Linguistic Theory of Translation. London: Oxford University Press.
8. Gideon Toury (2012). Descriptive Translation Studies and Beyond. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.
9. Juliane House (2015). Translation Quality Assessment: Past and Present. London: Routledge.
10. David Katan (2009). Translating Cultures: An Introduction for Translators, Interpreters and Mediators. Manchester: St. Jerome Publishing.