INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA ZIDLOV BOG‘LOVCHILAR ORQALI BOG‘LANGAN QO‘SHMA GAPLAR STRUKTURAL-SEMANTIK TURLARINING QIYOSIY TADQIQI
PDF

Keywords

zidlov bog‘lovchilar, qo‘shma gap, struktur-semantik tahlil, kontrastiv lingvistika, sintaktik munosabat, diskurs, tipologiya

Abstract

Mazkur tadqiqot ingliz va o‘zbek tillarida zidlov bog‘lovchilar orqali bog‘langan qo‘shma gaplarning strukturaviy-semantik xususiyatlarini qiyosiy-tahliliy yondashuv asosida o‘rganishga bag‘ishlangan. Ishda zidlov bog‘lovchilarning lingvistik tabiati, ularning sintaktik tizimdagi o‘rni hamda nutqiy realizatsiyasi kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida qo‘shma gaplarning struktur modellari, komponentlararo semantik munosabatlar (zidlik, qarama-qarshilik, kutilmagan natija, kontrastivlik) hamda ularning ifodalanish vositalari aniqlanadi. Shuningdek, ingliz va o‘zbek tillarida zidlov munosabatining ifodalanishidagi tipologik umumiylik va differensial belgilar kontrastiv lingvistika tamoyillari asosida yoritiladi. Natijada, har ikki til tizimida zidlov bog‘lovchilar orqali hosil qilinadigan qo‘shma gaplarning funksional-semantik xususiyatlari tizimlashtirilib, ularning o‘ziga xos va umumiy jihatlari ilmiy asosda umumlashtiriladi. Tadqiqot natijalari qiyosiy tilshunoslik, tarjimashunoslik va xorijiy tillarni o‘qitish metodikasi uchun muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega.

PDF

References

1. Quirk, R., Greenbaum, S., Leech, G., Svartvik, J. A Comprehensive Grammar of the English Language. – London: Longman, 1985.

2. Biber, D., Johansson, S., Leech, G., Conrad, S., Finegan, E. Longman Grammar of Spoken and Written English. – London: Longman, 1999.

3. Huddleston, R., Pullum, G. The Cambridge Grammar of the English Language. – Cambridge: CUP, 2002.

4.Crystal, D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language. – Cambridge: CUP, 2003.

5.Greenbaum, S. The Oxford English Grammar. – Oxford: OUP, 1996.

6. G‘ulomov, A. O‘zbek tilining grammatikasi. – Toshkent: Fan, 1976.

7. Mahmudov, N. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2010.

8.Nurmonov, A. O‘zbek tilshunosligi nazariyasi. – Toshkent: Fan, 2008.

9.Shukurov, Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili sintaksisi. – Toshkent, 1992.

10.Rasulov, R. O‘zbek tili sintaksisi. – Toshkent, 2007.

11. König, E. “Concessive Relations” // Language Typology and Language Universals. – Berlin, 2001.

12.Sweetser, E. From Etymology to Pragmatics. – Cambridge: CUP, 1990.

13.Fraser, B. “Contrastive Discourse Markers in English” // Journal of Pragmatics, 1999.