Vol. 2 No. 9 (2026), Articles
Vol. 2 No. 9 (2026)

MAHALLIY LEKSIK BIRLIKLARNING LUG'ATDAGI O'RNI

Articles
Published 2026-03-13
Nafisa Eshnazarova
Navoiy davlat universiteti, Tillar fakulteti magistranti
PDF

Keywords

mahalliy leksik birliklar, dialektal leksika, Devonu lug'otit turk, Mahmud Koshg'ariy, leksikografiya, o'zbek shevalari, qabilaviy lahja, tematik guruh.

Abstract

Ushbu maqolada Mahmud Koshg'ariyning "Devonu lug'otit turk" asarida qayd etilgan mahalliy leksik birliklarning lug'atdagi tutgan o'rni ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda mahalliy leksik birliklarning hududiy va qabilaviy belgilari, ularning lug'atda ifodalanish usullari, semantik xususiyatlari hamda adabiy til bilan o'zaro munosabati ko'rib chiqilgan. Tahlil asnosida o'g'uz, qipchoq, chigil, xalach va argu qabilalari tiliga xos mahalliy so'zlarning leksikografik jihatdan qanday qayd etilganligi aniqlangan. Maqolada shuningdek mahalliy leksik birliklarning tematik guruhlarga ajralishi va lug'at tarkibidagi miqdoriy nisbati ham o'rganilgan.

PDF

References

Mahmud Koshg'ariy. Devonu lug'otit turk. 3 jildlik / Tarj. S. Mutallibov. — Toshkent: Fan, 1960–1963.

2. Ishayev A. O'zbek dialektal leksikografiyasi. — Toshkent: Fan, 1990. — 168 b.

3. Ishayev A. O'zbek tili shevalarining leksik xususiyatlari. — Toshkent: Fan, 1983. — 144 b.

4. Ishayev A. Dialektal so'zlar va adabiy til. — Toshkent: O'qituvchi, 1977. — 112 b.

5. Ishayev A. O'zbek shevalari leksikasining tarixi. — Toshkent: Fan, 1986. — 136 b.

6. Ishayev A. Mahalliy so'zlar va ularning lug'atlarda ifodalanishi. — Toshkent: Fan, 1994. — 128 b.

7. Abdullayev F. O'zbek dialektologiyasi. — Toshkent: O'qituvchi, 1975. — 272 b.

8. Abdullayev S. O'zbek tilining dialektologik lug'ati. — Toshkent: Fan, 1971. — 338 b.

9. Dadaboyev H. O'zbek tili tarixiy leksikologiyasi masalalari. — Toshkent: Fan, 1986. — 156 b.

10. Hamidov H. O'zbek dialektlarida leksik variantlik. — Toshkent: Fan, 2002. — 140 b.

11. Ne'matov H., Rasulov R. O'zbek tili sistem leksikologiyasi asoslari. — Toshkent: O'qituvchi, 1995. — 224 b.

12. Shoabdurahmonov Sh. O'zbek xalq shevalari. — Toshkent: O'qituvchi, 1962. — 288 b.

13. Tursunov U., Muxtorov J., Rahmatullayev Sh. Hozirgi o'zbek adabiy tili. — Toshkent: O'zbekiston, 1992. — 400 b.

14. Urinboev B. Leksikografik manbalarda dialektal birliklar. — Toshkent: Fan, 1996. — 132 b.

15. Xudoyberdiyev E. Lingvistik tahlil asoslari. — Toshkent: O'qituvchi, 2003. — 186 b.