Vol. 2 No. 9 (2026), Articles
Vol. 2 No. 9 (2026)

BOSHLANG'ICH SINF ONA TILI VA O'QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA KITOBXONLIKKA O'RGATISH METOD VA VOSITALARI

Articles
Published 2026-03-03
U.Sh.Tog'ayeva
ilmiy rahbari:Buxoro davlat universiteti Pedagogika kafedrasi dotsenti, pedagogika fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD)
Jabborova Dildora Abdurahmonovna
Buxoro Xalqaro Universiteti 2-kurs magistri
PDF

Keywords

o‘qish savodxonligi, boshlang‘ich ta’lim, metodika, interfaol usullar, metakognitiv yondashuv, didaktik vositalar, raqamli texnologiyalar, integrativ ta’lim, pedagogik innovatsiya.

Abstract

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf ona tili va o‘qish savodxonligi darslarida kitobxonlikni shakllantirishning zamonaviy metod va vositalari xalqaro ilmiy tadqiqotlar asosida tahlil qilinadi. UNESCO, PIRLS, PISA kabi xalqaro baholash dasturlari natijalari, konstruktivistik ta’lim nazariyasi, metakognitiv yondashuv hamda integrativ o‘qitish tamoyillari umumlashtirilib, milliy ta’lim tizimi sharoitida samarali qo‘llash mexanizmlari ishlab chiqiladi. Tadqiqotda kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish jarayonida o‘quvchining individual xususiyatlari, o‘qituvchining metodik mahorati va ta’lim muhitining roli tizimli asosda yoritiladi. Ilmiy yangilik sifatida kitobxonlikni shakllantirishda analitik o‘qish, refleksiv fikrlash va raqamli vositalarni uyg‘unlashtirgan kompleks model taklif etiladi.

PDF

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori. Kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish va aholi o‘rtasida kitob o‘qishga qiziqishni oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida (PQ-9-son). 15.01.2026. Elektron resurs. Murojaat sanasi: 03.03.2026.

2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori. 2020–2025-yillarda kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish va qo‘llab-quvvatlash milliy dasturini tasdiqlash to‘g‘risida (781-son). 14.12.2020. Elektron resurs. Murojaat sanasi: 03.03.2026.

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori. Kitob mahsulotlarini nashr etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ‘ib qilish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar dasturi to‘g‘risida (PQ-3271-son). 13.09.2017. Elektron resurs. Murojaat sanasi: 03.03.2026.

4. Nusratova H.Ch. “Ona tili va o‘qish savodxonligi” fani bo‘yicha yaratilgan darsliklardagi matnlarning mazmuniga qo‘yilgan talablar. «Образование и инновационные исследования». 2022. № 12. B. 207–213.

5. Qalandarova I.H.q. Boshlang‘ich sinflarda o‘qish savodxonligi fanini o‘qitish asosida o‘quvchilarning tanqidiy fikrlashini rivojlantirish metodlari. International Scientific Journal of Biruni. 2025. Vol. 4, Issue 1. B. 483–490.

6. Sadriddinova Z.M. Boshlang‘ich sinf o‘qish savodxonligi ta’limini ijodiy tashkil etishning mohiyati va o‘lchovlari. Kokand University Herald. 2024. Jurnal soni: 13. Maqola raqami: 48. DOI: 10.54613/ku.v13i.1058. B. 211–214.

7. Eshmurodova D. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kitobxonlik savodxonligini rivojlantirish kompetentsiyasi. «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali. 2025. Tom 3, № 5. B. 14–18. DOI: 10.5281/zenodo.15585198.

8. Asqarova I.A.q. Boshlang‘ich o‘qish savodxonligi darslarini zamonaviy axborot texnologiyalari asosida tashkil etishning PIRLS xalqaro baholash dasturi bilan uzviy bog‘liqligi. «Advanced methods of ensuring the quality of education: problems and solutions». 2025. Vol. 2, № 12. (Nashr qilingan sana: 17.12.2025).

9. Payziyeva Z.X. Boshlang‘ich sinf “Ona tili va o‘qish savodxonligi” darslarida bog‘lanishli og‘zaki nutqni o‘stirish (2-sinf… hikoyalar asosida). Zenodo. 20.11.2023. DOI: 10.5281/zenodo.10158534.

10. Djurayeva P.S. Xalqaro tadqiqotlar tajribasida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘qish savodxonligini baholash. «Oriental Art and Culture» Scientific-Methodical Journal. 2020. № 3 (III). (Manbalarda 235-bet sifatida keltiriladi).