TROMBOZ RIVOJLANISH MEXANIZMLARI: VIRXOV TRIADASI
PDF

Keywords

tromboz, Virxov triadasi, venoz tromboemboliya, endotelial disfunktsiya, giperkoagulyatsiya, gemostaz.

Abstract

Tromboz — qon tomir ichida patologik tromb hosil bo'lish jarayoni bo'lib, dunyo miqyosida yurak-qon tomir kasalliklari va o'limning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. Mazkur nazariy maqolada tromboz patogenezi Rudolf Virxov tomonidan ta'riflangan Virxov triadasi (endoteliy shikastlanishi, gemodinamik buzilishlar va qon ivish tizimining giperfaolligi) asosida batafsil tahlil qilingan. Har bir omilning molekulyar mexanizmlari, ularning o'zaro ta'siri hamda arterial va venoz trombozdagi o'ziga xos jihatlari yoritilgan. Shuningdek, global va O'zbekiston Respublikasidagi epidemiologik vaziyat tahlil qilinib, profilaktik chora-tadbirlarning dolzarbligi asoslangan.

PDF

References

Kumar V., Abbas A.K., Aster J.C. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease. 10th ed. Elsevier; 2020.

2. Hall J.E., Hall M.E. Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology. 14th ed. Elsevier; 2020.

3. Hoffbrand A.V., Moss P.A.H. Hoffbrand's Essential Haematology. 8th ed. Wiley-Blackwell; 2019.

4. Loscalzo J., Fauci A., Kasper D., et al. Harrison's Principles of Internal Medicine. 21st ed. McGraw-Hill; 2022.

5. World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs). 2023.

6. O'zbekiston Respublikasi Sog'liqni saqlash vazirligi. 2023 yil statistik ma'lumotlari to'plami. Toshkent; 2024.

7. 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism developed in collaboration with the European Respiratory Society (ERS). European Heart Journal. 2020.

8. American Society of Hematology. Guidelines on Venous Thromboembolism. 2021.

9. Furie B., Furie B.C. Mechanisms of thrombus formation. New England Journal of Medicine. 2008;359(9):938-949.

10. Mackman N. Triggers, targets and treatments for thrombosis. Nature. 2008;451(7181):914-918.

11. Wolberg A.S., Rosendaal F.R., Weitz J.I., et al. Venous thrombosis. Nature Reviews Disease Primers. 2015;1:15006.

12. Raskob G.E., Angchaisuksiri P., Blanco A.N., et al. Thrombosis: a major contributor to global disease burden. Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology. 2014;34(11):2363-2371.

13. Heit J.A. Epidemiology of venous thromboembolism. Nature Reviews Cardiology. 2015;12(8):464-474.

14. Koupenova M., Kehrel B.E., Corkrey H.A., et al. Thrombosis and platelets: an update. European Heart Journal. 2017;38(11):785-791.

15. Wendelboe A.M., Raskob G.E. Global burden of thrombosis: epidemiologic aspects. Circulation Research. 2016;118(9):1340-1347.