Abstract
Mazkur maqolada stressning yurak-qon tomir tizimi faoliyatiga fiziologik ta’siri tahlil qilindi. Stressga javoban simpatik nerv tizimi va gipotalamus–gipofiz–buyrak usti (HPA) o‘qi faollashishi, katexolaminlar va kortizol ajralishi natijasida yurak urish tezligi, arterial bosim va miokard yuklamasining oshishi mexanizmlari ko‘rib chiqildi. Surunkali stressning gipertoniya, ateroskleroz va yurak ishemik kasalliklari rivojlanishidagi roli yoritildi.
Stress jarayonida simpatik nerv tizimi va gipotalamus–gipofiz–buyrak usti (HPA) o‘qi faollashuvi natijasida katexolaminlar hamda kortizol ajralishi ortadi. Bu yurak urish tezligi, arterial bosim va miokard yuklamasining oshishiga olib keladi. Surunkali stress arterial gipertoniya, ateroskleroz va yurak ishemik kasalliklari rivojlanishiga zamin yaratishi mumkin. Tadqiqot nazariy tahlil asosida olib borildi.
References
1. Guyton, A. C., & Hall, J. E. (2021). Textbook of medical physiology (14th ed.). Elsevier.
2. Ganong, W. F. (2019). Review of medical physiology (26th ed.). McGraw-Hill Education.
3. McEwen, B. S. (2007). Physiology and neurobiology of stress and adaptation. Physiological Reviews, 87(3), 873–904.
4. Sherwood, L. (2016). Human physiology: From cells to systems (9th ed.). Cengage Learning.
5. World Health Organization. (2023). Cardiovascular diseases (CVDs) fact sheet. WHO.