Mazkur to‘plamda “Zamin ilmiy tadqiqotlar jurnali”ga kelib tushgan tezis va maqolalar o‘rin olgan. Ushbu jurnalda zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish jarayonida innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etish va loyihalashtirish, integratsion ta’limni rivojlantirishda yo‘nalishlar bo‘yicha kreativ g‘oyalar, takliflar va yechimlarni amalga oshirish maqsad qilib olingan. Bu jurnal materiallaridan OTM professor-o‘qituvchilari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari va umumta’lim maktab o‘qituvchilari, mustaqil tadqiqotchilar, magistrantlar, ilmiy xodimlar, iqtidorli talabalar hamda shu sohada ilmiy ish olib borayotgan tadqiqotchilar foydalaishlari mumkin.
GAZ TA’MINOTI CHEKLANGAN SHAROITDA PORSHENLI KOGENERATSION MARKAZLARINING IQTISODIY VA EKOLOGIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH
Porshenli kogeneratsion issiqlik markazlari (PKIM) nafaqat elektr, balki issiqlik energiyasini bir vaqtda ishlab chiqarish orqali energiya tizimlarida samaradorlikni oshirishga xizmat qiladi. Biroq gaz ta’minoti cheklangan sharoitlarda markazlarning iqtisodiy va ekologik samaradorligini ta’minlash murakkab vazifa hisoblanadi. Ushbu maqolada PKIMning gaz cheklangan sharoitdagi ishlashini tahlil qilish, energiya ishlab chiqarish, gaz sarfi va emissiya ko‘rsatkichlarini baholash orqali samaradorlikni aniqlash yondashuvlari ko‘rib chiqildi. Modellashtirish va simulyatsiya natijalari markazning optimal ish rejimlarini belgilash, gaz resurslaridan maksimal samarali foydalanish va ekologik barqarorlikni oshirish imkoniyatlarini ko‘rsatadi.
Porshenli kogeneratsion markaz, gaz cheklovi, iqtisodiy samaradorlik, ekologik samaradorlik, emissiya kamaytirish, energiya balansini optimallashtirish, barqaror ishlash
ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALARNING KENGAYISHI VA XAVFLARI
Antibiotiklarga chidamli (rezistent) bakteriyalar (AMR – Antimicrobial Resistance) bugungi kunda global sog‘liqni saqlashning eng katta tahdidlaridan biridir. Ushbu maqolada antibiotik rezistentligining epidemiologiyasi, asosiy mexanizmlari, tarqalish omillari va O‘zbekiston sharoitidagi holat tahlil qilinadi. Maqola WHO (2024), CDC (2025), The Lancet (2023–2025) va O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi ma’lumotlariga asoslanadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, 2024-yilda dunyo bo‘yicha AMR sababli 1,27 million to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘lim qayd etilgan, 2050-yilga borib esa yiliga 10 million o‘limgacha yetishi bashorat qilinmoqda. O‘zbekistonda eng keng tarqalgan rezistent patogenlar qatoriga carbapenem-rezistent Klebsiella pneumoniae (CRKP), MRSA va ESBL ishlab chiqaruvchi E.coli kiradi. Antibiotiklarni ratsional ishlatmaslik, veterinariyada keng qo‘llanilishi va nosokomial infeksiyalar rezistentlikning asosiy haydovchilaridir. Xulosa qismida milliy strategiyani kuchaytirish, One Health yondashuvini joriy etish va yangi antibiotik sinfini ishlab chiqarish zarurligi ta’kidlanadi.
antibiotik rezistentligi, AMR, superbug, carbapenem-rezistent bakteriyalar, MRSA, ESBL, nosokomial infeksiyalar, One Health, O‘zbekiston.
DIDACTIC GAMES TECHNOLOGY AND ITS ROLE IN THE PROCESS OF LITERARY EDUCATION
This article explores the significance of didactic game technologies in the educational process, particularly their application in literary education, as well as their role in developing students’ creative thinking, aesthetic taste, and speech culture. The types of didactic games, their functional roles in the classroom, and their features that enhance students’ motivation and contribute to deeper assimilation of learning materials are analyzed from a scientific and theoretical perspective. Moreover, methods of selecting and applying game technologies appropriately in literature lessons are substantiated through practical examples.
didactic game, game technology, literary education, innovative methods, interactive techniques, competence, motivation, creativity, learner-centered education.
O‘ZGARUVCHAN IQTISODIY SHAROITLARNING TA’LIM TIZIMIGA TA’SIRI VA INNOVATSION TA’LIM TEXNOLOGIYALARI BILAN O‘ZARO BOG‘LIQLIGI
Ushbu maqolada o‘zgaruvchan iqtisodiy sharoitlarning ta’lim tizimiga ta’siri har tomonlama tahlil qilinadi hamda innovatsion ta’lim texnologiyalari bilan bog‘liqlik jihatlari ilmiy asosda yoritilgan. O‘zgaruvchan iqtisodiy muhit – bu uzluksiz yangilanib borayotgan texnologiyalar, resurslar tanqisligi, mehnat bozoridagi strukturaviy o‘zgarishlar, global [1] inqirozlar va raqobatning kuchayishi kabi omillar bilan tavsiflanadi. Bunday sharoitlarda ta’lim tizimi an’anaviy yondashuvlar bilan samara bera olmaydi.
iqtisodiy o‘zgarishlar, kasbiy ta’lim, innovatsion texnologiyalar, mehnat bozori, raqamlashtirish, ta’lim islohoti, texnologik transformatsiya, investitsiya, ta’lim platformalari.
OʻSIMLIKLAR VA HAYVONOT OLAMINI MUHOFAZA QILISH
Ushbu maqolada yerdagi hayotni saqlab qolish , tabiiy boyliklardan oqilona foydalanish va qayta tiklash uchun xalqaro,davlat va mintaqaviy tadbirlar majmuyi sanaladi .Ushbu foliyat insoniyatning hozirgi kuni va kelajak avlod manfaatlari koʻzlab amalga oshiriladi .Tabiatni muhofaza qilishning asosiy vazifasi oʻsmlik olamni va hayvonot dunyosi turlarning xilma - xilligini va genofondini saqlab qolish hisoblanadi.
bioxilma - xillik ,TMQHI, Qizil kitob, qalin yungli karkidon , kichik poganka , Kamerun qor karkidoni , dront , gigant dinornis.
ЭРОН - САУДИЯ АРАБИСТОНИНИНГ МИНТАҚАВИЙ ЕТАКЧИЛИК УЧУН РАҚОБАТИ “ЯМАН МОЖАРОСИ” МИСОЛИДА
Мазкур мақолада Эрон ва Саудия Арабистони ўртасидаги геосиёсий ва идеологик рақобатнинг Яман можаросига таъсири таҳлил қилинган. Тадқиқотда Ямандаги ички ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий муаммолар билан бир қаторда, икки давлатнинг минтақавий рақобати ҳам ёритилган. Натижалар шундан далолат берадики, Саудия Арабистонининг ҳарбий аралашуви Ямандаги вазиятни барқарорлаштириш ўрнига уни янада чуқурлаштирган, Эрон эса ҳусийлар орқали ўз таъсир доирасини кенгайтирган.
Яман можароси, минтақавий геосиёсий кураш, “Ҳусийлар” ҳаракати, идеологик ва мазҳабий зиддиятлар, Воситачи уруш (proxy war)
ЎЗБЕКИСТОН ТАШҚИ СИЁСАТИДА ОЗАРБАЙЖОН БИЛАН ҲАМКОРЛИК МУНОСАБАТЛАРИ
Ушбу мақолада икки давлатнинг ўзаро манфаатлар йўлидаги хамкорлиги ва уйғун иттифоқчи сифатидаги мақомини мустаҳкамлашга интилаётган ҳамкорлар десак муболаға бўлмайди. давлатнинг миллий тараққиёти ижтимоий-сиёсий, социал-иқтисодий ва халқаро позицияси ўртасидаги бевосита боғлиқликни кўра билган давлатлар бугун ўз олдида турган муҳим вазифалардан бири ўзининг Миллий тараққиёт концепциясига мос келадиган миллий ривожланиш концепциясини яратишга интилаётганлигини чуқур ўрганишни мақсад қилади.
Стратегия, концепция, давлат, жамият, қонун, тараққиёт, иттифоқчи, декларация, ҳамкорлик.
PREZIDENTIMIZ SHAVKAT MIRZIYOYEV QARASHLARIDA MA’NAVIY VA MODDIY HAYOT UYG’UNLIGINING AHAMIYATI. .
Ushbu maqolada ma’naviy va moddiy hayot uyg‘unligining yoritilishi, ularning jamiyat barqarorligi hamda milliy taraqqiyotdagi o‘rni tahlil qilinadi. Ma’naviy va moddiyat o‘rtasidagi muvozanatning inson, jamiyat va davlat hayotidagi ahamiyati yoritilib, Prezident asarlarida ilgari surilgan g‘oyalar asosida ularni amaliyotga tatbiq etish masalalari ko‘rib chiqiladi. Maqolada milliy qadriyatlar, iqtisodiy islohotlar va ijtimoiy barqarorlik o‘zaro barqarorlikda tahlil qilinadi.
Ma’naviyat, moddiy hayot, uyg‘unlik, milliy qadriyatlar, Prezident asarlari, barqarorlik, iqtisodiy rivojlanish, milliy g‘oya yoshlar tarbiyasi.
INTERNET JURNALISTIKASIDA ZAMONAVIY INSON QIYOFASINING SHAKLLANISHI
Ushbu maqolada internet jurnalistikasi sharoitida zamonaviy insonning qiyofasi qanday omillar ta’sirida shakllanayotgani, media makonning inson haqidagi tasavvurlarga qanday ta’sir ko‘rsatayotgani va jurnalistik materiallarda inson obrazi ifodasining o‘ziga xos jihatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, raqamli kommunikatsiya sharoitida shaxsning o‘zini namoyon etish shakllari, media madaniyat va axborot etikasi bilan bog‘liq masalalar ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot jarayonida tizimli tahlil, qiyosiy yondashuv hamda diskursiv tahlil metodlaridan foydalanilgan.
internet jurnalistikasi, inson qiyofasi, raqamli madaniyat, media obraz, axborot muhiti, kommunikatsiya, shaxs identiteti.
OMMAVIY AXBOROT VOSITALARIDA DAVLAT IMIJINI SHAKLLANTIRISHDA PR TEXNOLOGIYALARINING O‘RNI
Ushbu maqolada ommaviy axborot vositalarining davlat imijini shakllantirishdagi o‘rni hamda PR (Public Relations) texnologiyalarining samarali qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Davlat brendini yaratish, ijtimoiy ishonchni mustahkamlash va xalqaro maydonda ijobiy obrazni shakllantirishda axborot siyosati hamda kommunikatsiya strategiyalarining ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy media vositalarida axborot uzatishning yangi shakllari va ularning PR jarayonlariga ta’siri o‘rganiladi.
ommaviy axborot vositalari, PR texnologiyalari, davlat imiji, axborot siyosati, kommunikatsiya strategiyasi, media, brending
EKOLOGIK MADANIYATNI SHAKLLANTIRISHDA SINFDAN TASHQARI FAOLIYATNING O‘RNI
Mazkur maqolada ekologik madaniyatni shakllantirishda sinfdan tashqari faoliyatning o‘rni, mazmuni va ahamiyati yoritilgan. Unda sinfdan tashqari mashg‘ulotlarning o‘quvchilarda ekologik ong, mas’uliyat va tabiatga nisbatan ongli munosabatni shakllantirishdagi pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Amaliy faoliyatlar, ekologik o‘yinlar, to‘garaklar va loyihalar misolida o‘quvchilarning ekologik madaniyatini rivojlantirish yo‘llari ko‘rsatib o‘tilgan. Maqolada ekologik ta’lim jarayonida davlat siyosati, milliy dasturlar va pedagogik yondashuvlarning o‘zaro uyg‘unligi asosida samarali metodlar taklif etiladi.
ekologik madaniyat, ekologik ta’lim, sinfdan tashqari faoliyat, ekologik tarbiya, ekologik ong, o‘quvchi faoliyati, barqaror rivojlanish, ekologik o‘yin, to‘garak, amaliy mashg‘ulot.
USMONIYLAR IMPERIYASI BOSHQARUVI DAVRIDA SURIYADAGI MA’MURIY ISLOHOTLAR
Ushbu maqola Abdulhamid II davrida Suriyada amalga oshirilgan ma’muriy islohotlar va hukumatning despotik xususiyatlarini tahlil qiladi. Maqola Tanẓimat davrining ma’muriy merosi va uning Suriyadagi inkor qilinmagan ta’siri bilan bog‘liq masalalarni o‘rganadi. Shu bilan birga, maqolada despotik boshqaruvning natijalari bo‘lgan xavfsizlik va markazlashtirilgan boshqaruvni kuchaytirish, mahalliy elita va aholiga bosim ko‘rsatish, siyosiy va ijtimoiy cheklovlarni kuchaytirish kabi holatlar muhokama qilinadi. Tanẓimat davrining ma’muriy sohadagi islohotlari faqatgina Abdulhamid II hukmronligi davrida bekor qilinmagan, balki aksincha, XIX asr oxirlariga kelib o‘z samarasini berganligi ushbu maqolada yoritib o‘tilgan.
Usmoniylar imperiyasi, despotism, Tanzimat davri, ma’muriy islohotlar, markazlashgan boshqaruv, vali, Abdulhamid II, Munitsipal kengash.
SOCIAL PEDAGOGICAL AND PSYCHOLOGICAL FOUNDATIONS OF EDUCATIONAL PROCESSES.
This article covers the issues of effective organization of educational processes, elimination and prevention of shortcomings that arise during them. It is also substantiated that education and upbringing are inextricably linked concepts. The article focuses on the psychologically correct organization of educational processes in the family and at school, the effective use of interactive methods by teachers in teaching processes, the adaptation of young people to the conditions of the social environment, and upbringing in the social environment. In addition, the processes of training modern educational personnel, improving their professional skills, and training at the level of modern requirements are also analyzed in detail.
pedagogy, education, adequate, goal, material, spiritual, self-image, morality.
TRANSPORT VOSITALARI HARAKATI VA ULARDAN FOYDALANISH XAVFSIZLIGI QOIDALARINI BUZGANLIK UCHUN JINOIY JAVOBGARLIKNI TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur maqolada transport vositalari harakati va ulardan foydalanish xavfsizligi qoidalarini buzganlik uchun jinoiy javobgarlikning amaldagi huquqiy tartibga solinishi tahlil qilinadi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 266-moddasi amaliyotda qo‘llanilishining muammoli jihatlari ko‘rib chiqilib, xorijiy tajriba asosida uni takomillashtirish bo‘yicha takliflar ilgari suriladi. Yo‘l-transport hodisalarining oldini olishda jinoyat-huquqiy chora-tadbirlarning samaradorligini oshirish, jazo siyosatini differensiallashtirish hamda zamonaviy texnologiyalarni huquqni muhofaza qilish amaliyotiga tatbiq etish zarurligini asoslaydi.
yo‘l harakati xavfsizligi, jinoiy javobgarlik, transport jinoyatlari, O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi, mast holda boshqarish, jazo siyosati, huquqni muhofaza qilish, YTH profilaktikasi.
INGLIZ VA O'ZBEK TILLARIDA SALOMLASHISH VA XAYRLASHUV RITUAL DISKURSINING SOTSIOLINGVISTIK TAHLILI
Ushbu maqolada ingliz va o'zbek tillaridagi salomlashish va xayrlashuv ritual diskursining sotsiolingvistik xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot ijtimoiy omillar – yosh, gender, ijtimoiy status va kommunikativ kontekst – ning ritual formulalar tanloviga ta'sirini aniqlashga qaratilgan.
salomlashish rituali, xayrlashuv diskursi, sotsiolingvistika, ritual formula, ijtimoiy stratifikatsiya, gender variantliligi, qiyosiy tilshunoslik
Maqolada o‘zbek xalqining milliy musiqa merosi, uning tarixiy ildizlari va ma’naviy ahamiyati yoritilgan. Unda dutor, tanbur, nay, doira kabi milliy cholg‘ularning xalq hayotidagi o‘rni hamda “Shashmaqom” kabi mumtoz musiqaning badiiy qiymati haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, milliy musiqani asrab-avaylash va yosh avlodga yetkazishning ahamiyati ta’kidlanadi.
milliy musiqa, marosimlar, urs-odatlar, mlliy cholg‘u asboblari, ijtimoiy munosabat, diniy marosim, xalq qo‘shiqlari, laparlar, ashulalar.
O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTIDA ISLOM MOLIYASINING O‘RNI
Ushbu maqolada O‘zbekiston iqtisodiyotida islom moliyasining o‘rni va uning rivojlanish istiqbollari tahlil qilinadi. Islom moliyasi shariat tamoyillari asosida faoliyat yuritib, foizsiz moliyalashtirish, risklarni sheriklik asosida taqsimlash va real aktivlarga asoslangan operatsiyalar orqali an’anaviy moliya tizimidan farq qiladi. Maqolada xalqaro tajribalar (Malayziya, BAA, Turkiya) asosida islom moliyasining iqtisodiy o‘sishga ta’siri ko‘rib chiqilib, O‘zbekiston sharoitida uning joriy etilishi mamlakat iqtisodiyotini diversifikatsiya qilish va barqaror rivojlanishga xizmat qilishi mumkinligi ilmiy asosda yoritiladi.
Islom moliyasi, O‘zbekiston, iqtisodiyot, investitsiya, shariat, moliyaviy barqarorlik.
INGLIZ TILI DARSLARIDA TANQIDIY FIKRLASH KONTSEPTSIYASI: NAZARIY YONDASHUVLAR, MODELLARI VA PEDAGOGIK AHAMIYATI
Ushbu maqolada ingliz tili darslarida tanqidiy fikrlash kontseptsiyasining nazariy asoslari, metodik modellari va pedagogik ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda tanqidiy fikrlashning shakllanish jarayoniga ta’sir etuvchi psixologik va lingvodidaktik omillar, shuningdek, uni rivojlantirishga qaratilgan interaktiv va refleksiv yondashuvlar o‘rganilgan. Maqolada tanqidiy fikrlashni o‘quvchilarning mustaqil fikrlash, tahlil qilish, dalillash va ijodiy yondashuv ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qiluvchi asosiy ta’limiy vosita sifatida qo‘llashning ahamiyati yoritilgan.
tanqidiy fikrlash, nazariy yondashuvlar, lingvodidaktika, ingliz tili o‘qitish, refleksiya, pedagogik model, muloqot kompetensiyasi.
THE PROBLEM OF THE OZONE LAYER: SCIENTIFIC DATA AND DISCUSSION
This article examines the global problem of ozone layer depletion, focusing on its scientific foundations, data trends, and the continuing international discussion surrounding its recovery. The ozone layer serves as a natural protective barrier, shielding life on Earth from harmful ultraviolet radiation. However, its depletion, first observed in the late 20th century, has had far-reaching consequences for the environment, human health, and climate systems. Through a detailed review of empirical data and scientific research, this paper analyzes the causes of ozone layer thinning, assesses global and regional variations, and explores the effectiveness of international policy measures such as the Montreal Protocol. It also discusses ongoing debates concerning the pace of recovery, the influence of climate change, and the potential risks associated with new industrial emissions. The study concludes that despite observable progress, continuous monitoring and global cooperation remain essential to fully restore and maintain the integrity of the ozone shield.
ozone layer, ultraviolet radiation, atmospheric chemistry, Montreal Protocol, environmental policy, climate change, stratosphere, global cooperation.
IMPROVING SPEAKING FLUENCY THROUGH DRAMA AND ROLE PLAY ACTIVITIES
This paper explores the effectiveness of drama and role play activities in improving speaking fluency among EFL (English as a Foreign Language) learners. These interactive methods provide a supportive environment that encourages spontaneous speech, reduces anxiety, and builds communicative competence. The research involved pre- and post-tests, classroom observations, and student feedback to evaluate the impact of drama-based instruction on speaking fluency.
Speaking fluency, drama activities, role play, EFL learners, language teaching, communicative competence
ORGANIZING EDUCATION BASED ON EACH STUDENT’S INTERESTS, ABILITIES, AND KNOWLEDGE LEVEL
This article discusses how to strengthen students’ logical thinking skills through differentiated instruction. It explores pedagogical technologies such as tiered differentiation, specialized grouping, differentiated group learning, and individualized instruction to enhance subject-specific competencies and skills.
Logitechnology, individual, differentiation, specialization, elective, democratized, competency, physioc.
PROMOTING COLLABORATION AND TEAM-BASED LEARNING IN THE CREATIVE APPROACH
This article analyzes the significance of collaboration and team-based learning in the educational process, focusing on their role and effectiveness in students’ learning. It explores approaches aimed at improving education quality by developing students’ communication and teamwork skills. The theoretical foundations, practical methods, and implementation strategies of collaborative learning are discussed. The study examines modern methods for effective group work and increasing students’ social engagement. The article also provides practical recommendations for teachers and education professionals.
Collaboration, team-based learning, educational process, group work, student engagement, teacher, interactive methods, learning, educational technologies, social activity
ZAMONAVIY YOSHLARDA TARBIYANING AHAMIYATI.
Zamonaviy yoshlarda tarbiyaning tutgan o‘rni juda katta bugungi kunda tarbiya nafaqat oilada, balki maktabda, jamiyatda, va axborot texnologiyalari orqali ham shakllanadi. Yoshlarga ongli va mas’uliyatli bo‘lishini, jamiyatda o‘z o‘rnini topishini, ijtimoiy munosabatlarni o‘rnatish juda muhim. Zamonaviy yoshlar globalizatsiya va texnologik yangiliklar tufayli turli madaniyatlar, idealogiyalar va yondashuvlar bilan tanishib, ko‘p millatli va turli fikrlarga ega jamiyatda tarbiyalanmoqda. Bu esa ularda yuksak axloqiy qadriyatlar, inson huquqlari, tenglik, hurmat kabi tushunchalarga nisbatan mas’uliyatni oshirishni talab qiladi.
“YOSHLARNING HUQUQBUZARLIKKA MOYILLIGINI KAMAYTIRISHDA HUQUQIY TARBIYANING PSIXOLOGIK OMILLARI”
Mazkur ilmiy izlanishimizda yoshlarning huquqbuzarlikka moyilligini kamaytirishda huquqiy tarbiya va psixologik omillarning o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, yoshlar o‘rtasidagi huquqbuzarlik holatlarining 65–70 foizi shaxsiy-psixologik omillar — emotsional beqarorlik, past huquqiy ong va ijtimoiy muhit ta’siri bilan bog‘liq. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining 2024-yilgi ma’lumotlariga ko‘ra, o‘tgan uch yilda (2022–2024) yoshlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar soni 18 foizga kamaygan bo‘lib, bu natijaga yoshlar bilan olib borilayotgan huquqiy-ma’rifiy ishlarning kuchaytirilishi va psixologik profilaktika choralari sabab bo‘lgan. Psixologik yondashuvlar, jumladan, xulq-atvor motivlarini tahlil qilish, ijtimoiy-emotsional o‘qitish (SEL) dasturlari va shaxsiy mas’uliyatni shakllantirish metodlari yoshlarning huquqiy qadriyatlarga munosabatini ijobiy tomonga o‘zgartirayotgani kuzatilmoqda. Tadqiqotda O‘zbekiston amaliyotidagi natijalar Germaniya, Yaponiya va Janubiy Koreya tajribalari bilan taqqoslanib, huquqiy tarbiyada psixologik omillarni tizimli qo‘llash samaradorligi ilmiy asoslab berilgan. Maqola yakunida yoshlarning huquqiy ongini psixologik omillar orqali shakllantirish mexanizmlari, oilaviy muhit, ta’lim tizimi va ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri misolida tahlil qilinib, huquqiy tarbiya samaradorligini oshirishga qaratilgan amaliy takliflar ishlab chiqiladi.
huquqiy tarbiya, yoshlar, huquqbuzarlik, psixologik omillar, huquqiy ong, profilaktika, ijtimoiy muhit, emotsional intellekt, shaxsiy mas’uliyat, huquqiy madaniyat
БОШ САЛАТНИ ЭРТАГИ МАВСУМДА ЭКИШ МУДДАЛАРИДА КАРАМ БОШ ВАЗНИ ВА ҲОСИЛДОРЛИК КЎРСАТКИЧЛАРИ
Ушбу мақолада бош салат ўсимлигининг ертаги баҳорги мавсумда экиш муддатларини 2020–2022 йилларда олиб борилган тадқиқот, карам бош базни ва ҳосилдорликги бўйича маьлумотлар келтирилган.
бош салат, айсберг, нав, экиш муддатлари, карамбош вазни, ҳосилдорлик.
МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ СТЕКЛОВИДНОГО ТЕЛА ПРИ ДЕГЕНЕРАТИВНЫХ ПРОЦЕССАХ
В данной работе рассматриваются морфологические особенности стекловидного тела при дегенеративных процессах. Стекловидное тело — это прозрачная, гелеобразная структура, заполняющая полость глазного яблока и играющая важную роль в поддержании его формы, метаболических обменах и оптической системе глаза. Под воздействием возрастных, метаболических и воспалительных факторов в нем происходят структурные и биохимические изменения, приводящие к его дегенерации. Цель исследования — изучить морфологические изменения стекловидного тела при деструктивных и дегенеративных процессах, определить их особенности, последовательность и связь с нарушением коллагеновой и гиалуроновой структур. В ходе морфологических наблюдений установлено, что при дегенерации стекловидного тела происходит разрыв коллагеновых фибрилл, разжижение гиалуронового геля, формирование оптически неоднородных участков и полостей. Отмечается образование вакуолей, скоплений клеточных остатков и волокнистых структур, а также снижение плотности коллагенового каркаса. Эти процессы сопровождаются нарушением прозрачности и механической устойчивости стекловидного тела. Результаты показывают, что дегенеративные изменения стекловидного тела являются следствием сложных морфологических и биохимических нарушений, связанных с возрастом, воспалением и нарушением обмена веществ.
стекловидное тело, дегенерация, морфологические изменения, коллаген, гиалуроновая кислота, разжижение, деструкция.
МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ИЗМЕНЕНИЯ ЗРИТЕЛЬНОГО НЕРВА ПРИ АТРОФИИ
В данной работе рассматриваются морфологические изменения зрительного нерва при его атрофии. Атрофия зрительного нерва является следствием различных патологических процессов, приводящих к повреждению аксонов ганглиозных клеток сетчатки и нарушению проведения зрительных импульсов. В результате наблюдается прогрессирующее снижение зрительных функций вплоть до полной слепоты. Цель исследования — изучить морфологические особенности и структурные изменения зрительного нерва при атрофии, определить характер дегенеративных процессов и их патогенетическую связь с нарушением кровоснабжения и аксональной дегенерацией. В ходе морфологических исследований выявлено истончение зрительного нерва, уменьшение количества нервных волокон, их фрагментация и замещение глиальной соединительной тканью. Отмечается демиелинизация волокон, дистрофия аксонов, атрофия глиальных клеток и утолщение стенок сосудов. В зависимости от причины различают первичную и вторичную атрофию, отличающиеся степенью выраженности и последовательностью морфологических изменений. Результаты исследования показывают, что атрофия зрительного нерва — это сложный процесс, включающий дегенеративные, ишемические и глиозные изменения, которые ведут к необратимой утрате зрительных функций.
зрительный нерв, атрофия, морфологические изменения, демиелинизация, глиоз, дегенерация аксонов.
MAKTABGACHA YOSHDAGI DUDUQLANUVCHI BOLALAR BILAN LOGOPEDIK MASHG’ULOTLARDA OTA-ONALARNI JALB ETISHNING SAMARALI USULLARI
Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi duduqlanuvchi bolalar bilan olib boriladigan logopedik mashg‘ulotlarda ota-onalarni jalb etishning samarali metod va strategiyalarini tahlil qiladi. Tadqiqotda ota-onalarning faol ishtirokining bolalarning nutq rivojlanishiga ta’siri, kommunikatsion muhit yaratishdagi roli, shuningdek, psixologik va pedagogik yondashuvlar asosida o‘zaro hamkorlik mexanizmlari ko‘rib chiqilgan. Maktabgacha yoshdagi duduqlanuvchilar bilan ishlashda ota-onalarni muntazam va tizimli jalb etish jarayonining logopedik mashg‘ulotlarning natijadorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega ekanligi ta’kidlangan. Maqola amaliy tavsiyalar va samarali usullarni ishlab chiqishga qaratilgan.
Duduqlanish, maktabgacha yoshdagi bolalar, logopedik mashg‘ulotlar, ota-onalarni jalb etish, nutq rivojlanishi, kommunikatsion muhit, pedagogik yondashuv, hamkorlik, samarali metodlar.
THEME: IS ENGLISH AND CULTURAL IMPERIALISM - IS ENGLISH DOMINATING TOO MUCH?
The global expansion of the English language has sparked extensive debate about whether it functions as a tool of communication or as an instrument of cultural imperialism. This article critically examines the dominance of English in global education, media, technology, and intercultural communication, questioning the balance between linguistic globalization and cultural homogenization. Drawing on postcolonial linguistic theories and empirical data from UNESCO and the British Council, the study explores how English influences local languages, identities, and cultural values. Quantitative and qualitative analyses indicate that English is used as the primary medium of instruction in over 80 countries and dominates approximately 60% of online content, suggesting a potential imbalance in linguistic representation. Furthermore, findings reveal that while English proficiency often correlates with economic advancement and global connectivity, it simultaneously marginalizes indigenous languages and reshapes cultural hierarchies. The paper concludes that English can serve as both a bridge and a barrier—facilitating intercultural dialogue while perpetuating neo-imperial power dynamics. The study calls for a critical reevaluation of linguistic policies and advocates for multilingual education as a sustainable alternative to English linguistic hegemony.
English language dominance; cultural imperialism; linguistic hegemony; globalization; identity; postcolonialism; multilingualism; linguistic diversity; global communication; language policy.
THE ROLE OF SONGS,RHYMES,AND CHANTS IN TEACHING ENGLISH TO YOUNG LEARNERS
Songs, rhymes, and chants are widely recognized as effective tools in teaching English to young learners. They combine linguistic input with rhythm, melody, and repetition, creating an engaging and memorable learning experience. This study explores how these techniques facilitate language acquisition by enhancing vocabulary retention, pronunciation, listening skills, and overall motivation. The article also examines practical classroom strategies, the psychological benefits of musical learning, and the role of rhythm and repetition in reinforcing language structures. Integrating songs, rhymes, and chants into English lessons provides a dynamic approach that supports both cognitive and affective development in young learners.
Songs, rhymes, chants, English language teaching, young learners, pronunciation, vocabulary, motivation, listening skills, musical learning.