Vol. 2 No. 2 (2025), Articles
Vol. 2 No. 2 (2025)

INSON HUQUQLARI VA ERKINLIKLARINING KONSTITUTSIAVIY KAFOLATLARI

Articles
Published 2025-12-21
Jumanazarov Feruzbek Azamat o’g’li
Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch Davlat Universiteti “Ijtimoiy-iqtisodiy fanlar” fakulteti Huquq kafedrasi stajor-o’qituvchisi
Niyazmetova Umida Ravshanbek qizi
Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch Davlat Universiteti “Ijtimoiy-iqtisodiy fanlar” fakulteti Yurispuridensiya yo’nalishi 248-guruh talabasi
PDF

Keywords

Inson huquqlari,Konstitutsiyaviy kafolatlar,Fuqarolik erkinliklari,O‘zbekiston Konstitutsiyasi,Huquqiy tizim,Asosiy erkinliklar,Sud himoyasi, Normativ-huquqiy hujjatlar,Tenglik,Ijtimoiy adolat,Huquqni amalga oshirish,Qonun ustuvorligi

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasida inson huquqlari va erkinliklarini ta’minlash hamda himoya qilishning konstitutsiyaviy-huquqiy asoslari tizimli ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, so‘nggi konstitutsiyaviy islohotlar, amaldagi normativ-huquqiy hujjatlar hamda sud amaliyoti asosida fuqarolarning shaxsiy daxlsizlik, tenglik, so‘z va fikr erkinligi, ta’lim olish, sog‘liqni saqlash va ijtimoiy himoya huquqlarini kafolatlash mexanizmlari o‘rganilgan.

Maqolada huquqiy normalarning mazmuni, ularni amalga oshirish shakllari va huquqni qo‘llash amaliyoti o‘zaro uyg‘unlikda tahlil qilinib, inson huquqlarini himoya qilishda sud hokimiyati, shikoyat mexanizmlari va vakolatli davlat organlarining o‘rni yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekiston qonunchiligining xalqaro huquq normalari va umum e’tirof etilgan inson huquqlari standartlari bilan muvofiqligi solishtirma-huquqiy usulda baholangan.

Tadqiqot natijalari O‘zbekistonda inson huquqlarini himoya qilish tizimi konstitutsiyaviy va qonuniy jihatdan mustahkam asosga ega ekanligini, biroq uning samaradorligi huquqni qo‘llash amaliyoti va fuqarolarning huquqiy ongi darajasiga bevosita bog‘liqligini ko‘rsatadi. Maqolada inson qadr-qimmatini ta’minlash, huquq va erkinliklarni real hayotda to‘liq amalga oshirish uchun huquqiy mexanizmlarni yanada takomillashtirish zarurligi ilmiy-huquqiy jihatdan asoslab berilgan.

PDF

References

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, 1992, 2023-yilgi o‘zgartirishlar.

[2] O‘zbekiston Respublikasi "Inson huquqlari to‘g‘risida"gi Qonuni, 2020.

[3] O‘zbekiston Respublikasi "Fuqarolarning teng huquqliligi" Qonuni, 2019.

[4] Abdullaev, S., "O‘zbekistonda inson huquqlarini himoya qilish tizimi", Huquqshunoslik, vol. 12, pp. 45-57, 2021.

[5] Karimov, T., "Konstitutsiyaviy kafolatlar va sud himoyasi", Adabiyotlar Sharhi, pp. 23-39, 2020. [6] United Nations, Universal Declaration of Human Rights, 1948.

[7] European Court of Human Rights, Case Law Summaries, 2021.

[8] Rakhmonov, D., "Inson huquqlari va ijtimoiy adolat", Tashkent: Huquqiy Nashriyot, 2022.

[9] Yusupov, N., "Fuqarolik erkinliklari va sud amaliyoti", Tashkent, 2021, pp. 101-115.

[10] Oliy Majlis Qonunlari to‘plami, 2018-2023.

[11] Mirzaev, A., "Huquqiy tizim va inson huquqlari", Ilmiy Nashrlar, 2020.

[12] UNICEF, "Children's Rights in Uzbekistan", 2021.

[13] Human Rights Watch, "Uzbekistan Annual Report", 2022.

[14] O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari, 2019-2023.

[15] Islomov, F., "Konstitutsiyaviy huquqlarni himoya qilish mexanizmlari", Huquqiy Jurnal, vol. 5, pp. 77-90, 2022.