KARDIOLOGIK KASALLIKLARNI 3D BIOFIZIK KOMPYUTER SIMULYATSIYALARI ASOSIDA ERTA ANIQLASH
PDF

Keywords

kardiologik kasalliklar, 3D biofizik modellar, kompyuter simulyatsiyasi, erta diagnostika, yurak biofizikasi, virtual yurak modeli, matematik modellashtirish, sun’iy intellekt, shaxsiylashtirilgan tibbiyot

Abstract

Zamonaviy tibbiyotda yurak-qon tomir kasalliklari o‘lim va nogironlikning asosiy sabablaridan biri bo‘lib qolmoqda. Ularni erta bosqichda aniqlash samarali davolash va asoratlarning oldini olishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada kardiologik kasalliklarni erta diagnostika qilishda 3D biofizik kompyuter simulyatsiyalarining ilmiy va amaliy imkoniyatlari tahlil qilinadi. Yurak mushaklari, qon oqimi va elektr faolligining uch o‘lchamli matematik modellari asosida individual bemorga moslashtirilgan virtual yurak modellarini yaratish yondashuvlari yoritiladi. Tadqiqotda 3D simulyatsiyalar yordamida aritmiyalar, ishemik yurak kasalligi va yurak yetishmovchiligining dastlabki funksional o‘zgarishlarini aniqlash imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, sun’iy intellekt va katta ma’lumotlar texnologiyalari bilan integratsiyalashgan simulyatsion modellar kardiologiyada shaxsiylashtirilgan diagnostika va prognozlash aniqligini oshirishda muhim vosita sifatida baholanadi. Mazkur yondashuvlar invaziv bo‘lmagan, xavfsiz va yuqori aniqlikka ega bo‘lib, kelajakda klinik amaliyotga keng joriy etilishi mumkinligi asoslab beriladi.

PDF

References

1. Clayton, R. H., Bernus, O., Cherry, E. M., Dierckx, H., Fenton, F. H., Mirabella, L., Panfilov, A. V., Sachse, F. B., Seemann, G., & Zhang, H. (2011). Models of cardiac tissue electrophysiology: Progress, challenges and open questions. Progress in Biophysics and Molecular Biology, 104(1–3), 22–48. https://doi.org/10.1016/j.pbiomolbio.2010.05.008

2. Niederer, S. A., Lumens, J., & Trayanova, N. A. (2019). Computational models in cardiology. Nature Reviews Cardiology, 16(2), 100–111. https://doi.org/10.1038/s41569-018-0104-y

3. Trayanova, N. A. (2011). Whole-heart modeling: Applications to cardiac electrophysiology and electromechanics. Circulation Research, 108(1), 113–128. https://doi.org/10.1161/CIRCRESAHA.110.223610

4. Quarteroni, A., Lassila, T., Rossi, S., & Ruiz-Baier, R. (2017). Integrated heart–coupling multiscale and multiphysics models for the simulation of cardiac function. Computer Methods in Applied Mechanics and Engineering, 314, 345–407. https://doi.org/10.1016/j.cma.2016.05.031

5. Sermesant, M., Delingette, H., & Ayache, N. (2012). Patient-specific computational models of the heart for the prediction of cardiac diseases. Interface Focus, 3(2), 20120093. https://doi.org/10.1098/rsfs.2012.0093

6. Hunter, P. J., Pullan, A. J., & Smaill, B. H. (2003). Modeling total heart function. Annual Review of Biomedical Engineering, 5, 147–177. https://doi.org/10.1146/annurev.bioeng.5.040202.121530

7. Baxtiyorovna, E. D., Alisherovna, F. N., & Jurayeva, U. O. N. (2024). PROPERTIES OF ELECTRON AND NEUTRON THERAPY. Web of Medicine: Journal of Medicine, Practice and Nursing, 2(10), 137-141.

8. Fayziyeva, N. A. (2025). OLIY TA’LIMDA PEDAGOGIK TA’LIM-TARBIYANI TASHKIL ETISHNING AHAMIYATLARI VA ZAMONAVIY METODLARIDAN FOYDALANISH USULLARI.

9. Fayziyeva, N. (2025). THE EFFECT OF MAGNESIUM ON PREGNANT WOMEN. Web of Medicine: Journal of Medicine, Practice and Nursing, 3(5), 60-63.

10. Базарбаев, М. И., & Сайфуллаева, Д. И. (2022). РахиǦ мов Б Т., Ж˲ раева З Р. Роль информационных техǦ нологий в медицине и биомедицинской инженеǦ рии в подготовке будущих специалистов в пеǦ риод цифровой трансформации в образовании. ТТА Ахборотномаси, 10(10), 8Ǧ13.

11. Марасулов, А. Ф., Базарбаев, М. И., Сайфуллаева, Д. И., & Сафаров, У. К. (2018). Подход к обучению математике, информатике, информационным технологиям и их интеграции в медицинских вузах.

12. Bazarbaev, M. I., & Sayfullaeva, D. I. (2025). WHEN ALGORITHMS MEET ANATOMY: UZBEKISTAN'S MEDICAL EDUCATION IN THE AGE OF TECHNOLOGY. Central Asian Journal of Medicine, (4), 35-39.

13. Gafforov, S., Nazarov, U., Khalimbetov, G., & Tuxtaxodjaevna, N. N. (2023). Oral Conditions with Pathologies of Connective Tissue Dysplasia.

14. Gafforov, S., Nazarov, U., & Khalimbetov, G. (2022). On the Pathogenesis of Periodontal Disease in Mineral Metabolism Disorders. Central Asian Journal of Medical and Natural Science, 3(2), 131-136.

15. Gafforov, S., Nazarov, U., & Khalimbetov, G. (2022). Diagnosis and treatment of chronic generalised periodontitis in connective tissue dysplasia pathologies.

16. Gafforov, S., Nazarov, U., Khalimbetov, G., & Yakubova, F. (2022). Centre for the Professional Development of Health Professionals under the Ministry of Health of the Republic of Uzbekistan. NeuroQuantology, 20(5), 1433-1443.

17. Искандарова, Ш. Т., Расулова, Н. Ф., Хасанова, М. И., & Юсупалиева, К. Б. (2019). Современные проблемы гигиены почвы в условиях Узбекистана почвы в условиях Узбекистана Ташкент:" Фан.

18. Расулова, Н. Ф. (2011). Ўзбекистонда педиатриянинг ривожланиш тарихи.

19. Мирзаева, М. А., & Расулова, Н. Ф. (2014). Компьютеризация рабочего места медицинских сестер стационара. Сборник статей и тезисов.

20. Расулова, Н. Ф., & Асадова, Г. А. (2023). ИЗУЧЕНИЕ ОСОБЕННОСТИ ЗДОРОВЬЕСОХРАНЯЮЩЕГО ПОВЕДЕНИЯ И САМООЦЕНКА ЗДОРОВЬЯ СТУДЕНТОВ. Science and innovation, 2(Special Issue 8), 978-980.

21. Фахриев, Ж. А., Нозимова, Н. Х., & Расулова, Н. Ф. (2019). Сидячий образ жизни и его влияние на здоровье человека. Теория и практика современной науки, (3 (45)), 318-321.

22. Rasulova, N. F., Jalilova, G. A., & Mukhamedova, N. S. (2023). PREVENTION OF IMPORTANT NON-COMMUNICABLE DISEASES AMONG THE POPULATION. Евразийский журнал медицинских и естественных наук, 3(1 Part 2), 2123.

23. Джалилов, Э., Мамедова, Г. Б., Расулова, Н. Ф., & Назарова, Н. Б. (2015). Организация мониторинга заболеваемости органа зрения у детей от родственных браков, обучающихся в школе-интернате слепых и слабовидящих. Молодой ученый, (2), 58-60.

24. Мухамедова, Н. С., & Расулова, Н. Ф. (2022, May). Основы охраны материнства и детства в Республике Узбекистан. In Биоэтика и право” Материалы международной научно-практической конференции, Ташкент (pp. 123-127).

25. Djalilova, G., Rasulova, N., & Muxamedova, N. (2022). Hygienic, Medical and Social Aspects of Health Studies of Different Population Groups. Science and innovation, 1(D4), 196-199.

26. Rasulova, N., Abdullaev, K., & Kuddusova, K. (2024). THE INTEGRATED APPROACH TO THE TREATMENT OF PATIENTS WITH ATROPHIC RHINITIS WHO HAVE COVID-19. Science and innovation, 3(D7), 56-60.

27. Расулова, Н. Ф., & Одилова, М. А. (2023). СОВЕРШЕСТВОВАНИЯ ГИГИЕНИЧЕСКИЕ ТРЕБОВАНИЯ К РАЦИОНАЛЬНОМУ ПИТАНИЮ. Science and innovation, 2(Special Issue 8), 1910-1912.

28. Rasulova, N., Aminova, A., & Nazarov, S. (2023). Issues Of Studying Personal Hygiene Among Youth Students. Science and innovation, 2(D5), 153-155.

29. Isomov, M. M., Shomurodov, K. E., Olimjonov, K. J., & Azimov, I. M. (2020). Features of etiopathogenesis and the course of inflammatory processes of periapical tissues in women during pregnancy. Journal Biomedicine and Practice, 833-838.

30. Shomurodov, K. E., Kuryazova, Z. K., Isomov, M. M., Mukimov, I. I., & Fayziyev, B. R. (2017). Improvement of surgical treatment of fractures of the inferior orbit wall. J Stomatologiya2017, 2, 78-80.

31. Шомуродов, К. Э., & Исомов, М. М. (2020). Мониторинг стационарной и амбулаторной реабилитации беременных женщин с воспалительными заболеваниями ЧЛО. Стоматология, 1, 34-37.

32. McDowell, K. S., Zahid, S., Vadakkumpadan, F., Blauer, J., MacLeod, R. S., & Trayanova, N. A. (2013). Methodology for patient-specific modeling of atrial fibrillation. Journal of Electrocardiology, 46(5), 395–403. https://doi.org/10.1016/j.jelectrocard.2013.06.005

33. Coveney, S., Corrado, C., Roney, C. H., O’Hare, D., Williams, S. E., & Wilkinson, R. D. (2020). Deep learning for cardiac electrophysiology: From data-driven to physics-informed models. Frontiers in Physiology, 11, 680. https://doi.org/10.3389/fphys.2020.00680

34. Wang, V. Y., Nielsen, P. M. F., Nash, M. P., & Young, A. A. (2015). Image-based patient-specific models of cardiac mechanics. Journal of Biomechanics, 48(5), 747–760. https://doi.org/10.1016/j.jbiomech.2014.12.033

35. Corral-Acero, J., Margara, F., Marciniak, M., Rodero, C., Loncaric, F., Feng, Y., Gilbert, A., Fernandes, J. F., Bukhari, H. A., Wajdan, A., Martinez, M. V., Santos, M. S., Shamohammdi, M., Luo, H., Westphal, P., Leeson, P., Di Achille, P., Ghorbani, A., ... Lamata, P. (2020). The ‘Digital Twin’ to enable the vision of precision cardiology. European Heart Journal, 41(48), 4556–4564. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa159