KASB-HUNARGA YOʻNALTIRISHNING INTEGRATSIYALASHGAN AMALIY MEXANIZMI VA UNING SAMARADORLIGINI BAHOLASH INDEKSI (MOKI): METODOLOGIK YONDASHUV
PDF

Keywords

integratsiyalashgan mexanizm, kasbga yoʻnaltirish, MOKI indeksi, dual taʼlim, STP–7P–CRM modeli, natijaga asoslangan moliyalashtirish, taʼlim marketingi.

Abstract

Maqolada umumtaʼlim maktablari oʻquvchilarini kasb-hunarga yoʻnaltirishning «maktab – oliy taʼlim muassasasi – korxona» integratsiyasiga asoslangan toʻqqiz bosqichli amaliy mexanizmi ishlab chiqilgan. Mexanizm tashkiliy, iqtisodiy va marketing konturlaridan iborat boʻlib, unda kasbga yoʻnaltirish xizmati STP–7P–CRM strategik marketing modeli asosida loyihalanadi. Tadqiqotning asosiy ilmiy natijasi — «Maktab–OTM–korxona integratsiyasi samaradorligi indeksi» (MOKI) boʻlib, u yettita subindeksni ogʻirlik koeffitsiyentlari asosida birlashtiradi: MOKI = 0,10D + 0,15O + 0,20K + 0,10M + 0,15S + 0,15T + 0,15N. Indeks uchta shartli hudud modeli boʻyicha aprobatsiyadan oʻtkazilib, agrar hudud uchun 31,1, sanoat hududi uchun 41,0 va pilot klaster uchun 56,7 ball qiymatlari olindi. Natijalar indeksning hududlar oʻrtasidagi tafovutni oʻlchash va zaif boʻgʻinni aniqlash quvvatiga ega ekanini koʻrsatadi.

PDF

References

Booms, B. H., & Bitner, M. J. (1981). Marketing strategies and organization structures for service firms. In J. H. Donnelly & W. R. George (Eds.), Marketing of services (pp. 47–51). American Marketing Association.

2. Kotler, P., & Fox, K. F. A. (1995). Strategic marketing for educational institutions (2nd ed.). Prentice Hall.

3. Musset, P., & Kurekova, L. M. (2018). Working it out: Career guidance and employer engagement (OECD Education Working Papers No. 175). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/51c9d18d-en

4. Nedelkoska, L., & Quintini, G. (2018). Automation, skills use and training (OECD Social, Employment and Migration Working Papers No. 202). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/2e2f4eea-en

5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti. (2025a). Kasbiy taʼlim tizimida boshqaruv samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (PF-190-son Farmoni, 23-oktabr). https://lex.uz/docs/-7792559

6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti. (2025b). Kasbiy taʼlim tizimida islohotlarni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (PQ-316-son qarori, 23-oktabr). https://lex.uz/uz/docs/-7793420

7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti. (2026). «Oʻzbekiston — 2030» strategiyasi (PF-21-son Farmoni bilan tasdiqlangan yangi tahriri, 16-fevral). https://lex.uz/pdffile/8050769

8. Saaty, T. L. (1980). The analytic hierarchy process: Planning, priority setting, resource allocation. McGraw-Hill.

9. Super, D. E. (1980). A life-span, life-space approach to career development. Journal of Vocational Behavior, 16(3), 282–298. https://doi.org/10.1016/0001-8791(80)90056-1

10. Vazirlar Mahkamasi. (2025). Umumiy oʻrta taʼlim muassasalarida oʻquvchilarni kasb-hunarga oʻqitishda tadbirkorlik subyektlarini jalb etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (78-son qarori, 11-fevral). https://lex.uz/docs/7373893