O‘ZBEKISTONDA OLIY TA’LIM XIZMATLARI EKSPORTINING DINAMIKASI VA GEOGRAFIK BOZOR TARKIBI: STATISTIK-TAHLILIY TADQIQOT
PDF

Keywords

oliy ta'lim eksporti, xorijiy talabalar, ta'lim xizmatlari, CAGR, Herfindahl–Hirschman indeksi, bozor diversifikatsiyasi, O'zbekiston.

Abstract

Maqolada O'zbekistonda oliy ta'lim xizmatlari eksportining amaldagi holati va rivojlanish dinamikasi rasmiy statistik ma'lumotlar hamda mualliflik hisob-kitoblari asosida miqdoriy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda dinamik qatorlar tahlili, o'rtacha yillik o'sish sur'ati (CAGR) va Herfindahl–Hirschman indeksi (HHI) usullaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, 2015/16–2024/25-o'quv yillarida xorijiy talabalar soni 0,7 ming nafardan 12,5 ming nafarga (qariyb 18 barobar; CAGR ≈ 37,6 %) o'sgan, ammo ularning jami kontingentdagi ulushi 1 foizdan pastligicha qolmoqda. Eksport bozori past-o'rtacha darajada konsentratsiyalashgan (HHI ≈ 0,126) bo'lib, asosan Janubiy va Markaziy Osiyo mamlakatlariga bog'liq. Tadqiqot mavjud salohiyat bilan undan foydalanish darajasi o'rtasidagi sezilarli tafovutni empirik jihatdan asoslaydi

PDF

References

de Wit, H., & Altbach, P. G. (2021). Internationalization in higher education: Global trends and recommendations for its future. Policy Reviews in Higher Education, 5(1), 28–46.

Hirschman, A. O. (1964). The paternity of an index. The American Economic Review, 54(5), 761–762.

Milliy statistika qo'mitasi. (2023). O'zbekiston Respublikasida oliy ta'lim tashkilotlari, 2022/2023-o'quv yili [Press-reliz]. Toshkent. https://stat.uz/images/uploads/reliz-2023/2022-olij-talim-uzb29_05_2023.pdf

Milliy statistika qo'mitasi. (2025). O'zbekiston Respublikasida oliy ta'lim. 2025/2026-o'quv yili [Press-reliz]. Toshkent. https://stat.uz/img/news/olij-talim-lotin_p44563.pdf

OECD. (2024). Education at a glance 2024: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/c00cad36-en

Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. (2025). 2025-yil yakunlari bo'yicha hisobot. Toshkent. https://gov.uz/oz/edu/news/view/112657

O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2025). To'lov balansi va xizmatlar eksporti bo'yicha hisobotlar, 2024–2025. https://cbu.uz/en/publications/balance-of-payments/

UNESCO Institute for Statistics. (2024). Global flow of tertiary-level students. UIS. https://uis.unesco.org/en/uis-student-flow

Xabar.uz. (2025, 26-aprel). O'zbekistonda tahsil olayotgan xorijlik talabalar soni. https://www.xabar.uz/uz/talim/ozbekistonda-tahsil-olayotgan-xorijlik-talabalar-so

Rakhimov, M., & Yusupova, D. (2023). Export of educational services as a factor of economic growth in Central Asia. Journal of International Education and Development, 11(2), 45–62.