Abstract
Nafas tizimi inson organizmining hayotiy muhim tizimlaridan biri bo‘lib, tashqi muhit bilan doimiy va murakkab aloqada faoliyat yuritadi. Ushbu tizim orqali organizm kislorod bilan ta’minlanadi hamda moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan karbonat angidrid tashqi muhitga chiqariladi. Nafas olish jarayoni fiziologik jihatdan ikki asosiy shaklda namoyon bo‘ladi: spontan (ixtiyorsiz) va induksiyalangan (tashqi yoki ichki omillar ta’sirida yuzaga keluvchi) nafas olish.
Maqolada nafas tizimining anatomik va funksional xususiyatlari, spontan nafas olish mexanizmlari hamda induksiyalangan nafas jarayonining neyrogumoral va reflektor asoslari batafsil yoritilgan. Shuningdek, tashqi muhit omillari — havo tarkibi, bosim, harorat, zararli gazlar va ishlab chiqarish (industrial) sharoitlarining nafas tizimiga ta’siri ilmiy asosda tahlil qilingan. Spontan va induksiyalangan nafas jarayonlarining klinik ahamiyati, ularning patologik holatlardagi o‘zgarishlari hamda zamonaviy tibbiyotdagi diagnostik va profilaktik yondashuvlar ko‘rib chiqilgan.
References
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti. Havo ifloslanishi va sog‘liq.
2. Abbasov A.A. Patologik fiziologiya. – Toshkent, 2020.
3. Robbins S.L. Pathologic Basis of Disease.
4. Pulmonologiya bo‘yicha milliy qo‘llanmalar.
5. Ekologik tibbiyot asoslari.
6. Нажмутдинова, Д. К., Рахимбердиева, З. А., & Максудова, Д. Р. (2017). Relationship of autoimmune thyroids with violations of reproductive function in women of childbearing age. Евразийский Союз Ученых, (2 (35)), 31-34.
7. Нажмутдинова, Д. К., Максудова, Д. Р., & Рахимбердиева, З. А. АУТОИММУННЫЙ ТИРЕОИДИТ И РЕПРОДУКТИВНАЯ ФУНКЦИЯ ЖЕНЩИН ФЕРТИЛЬНОГО ВОЗРАСТА. МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВООХРАНЕНИЯ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН РЕСПУБЛИКАНСКИЙ СПЕЦИАЛИЗИРОВАННЫЙ НАУЧНО-ПРАКТИЧЕСКИЙ МЕДИЦИНСКИЙ ЦЕНТР АКУШЕРСТВА И ГИНЕКОЛОГИИ АССОЦИАЦИЯ ВРАЧЕЙ ЧАСТНОЙ ПРАКТИКИ УЗБЕКИСТАНА КЛИНИКА «MAHLIYO-SHIFO» & V «MAHLIYO-SHIFO» & V, 9.