DOIRADA KASR TARTIBLI SUBDIFFUZIYA TENGLAMASI UCHUN YECHIMNI QURISH
PDF

Keywords

Kasr tartibli hosila, subdiffuziya, doira chegaraviy masalasi, Caputo hosilasi, Bessel funksiyalari, Mittag‑Leffler funksiyasi, Spektral kengaytma, sonli yechim.

Abstract

Ushbu tezisda doira shaklidagi hududlarda kasr tartibli subdiffuziya tenglamasi uchun yechimlarni qurish masalasi o‘rganildi. Tadqiqotda Caputo turidagi kasr hosiladan foydalangan holda vaqt bo‘yicha xotira effektlari hisobga olindi. Doira sohasidagi masalalarni yechishda Bessel funksiyalari va spektral kengaytma yondoshuvi qo‘llanildi, vaqt bo‘yicha yechimlar Mittag‑Leffler funksiyasi orqali ifodalandi. Shuningdek, sonli yechimlarni olish uchun L1 taqribiylash sxemasi keltirildi. Tadqiqot natijalari murakkab muhitlarda subdiffuziya jarayonlarini tavsiflashda kasr tartibli modellarning samaradorligini ko‘rsatadi.

PDF

References

Podlubny I. Fractional Differential Equations: An introduction to fractional derivatives, fractional differential equations, to methods of their solution, and some of their applications. — San Diego: Academic Press, 1999. — 340 p.

2. Amanov J. Kasr tartibli hosilalarning fizikaviy jarayonlarni ifodalashdagi afzalliklari // Journal of Science‑Innovative Research in Uzbekistan. — Vol. 3, No 7, 2025. — 12–17 pp.

3. Li H., Wu X., Zhang J. Numerical Solution of the Time‑Fractional Sub‑Diffusion Equation on an Unbounded Domain… // East Asian Journal on Applied Mathematics. — Vol. 7, No 3, 2017. — 243–259 pp.

4. Bessel operator and fractional equation solutions // Ilmiy Axborotnoma. — 2024. — 6‑son. — 45–53 b.

5. Ramazanov M., Pskhu A., Omarov M. The first boundary value problem for the fractional diffusion equation in a degenerate angular domain // Bulletin of the Karaganda University. Mathematics Series. — 2024. — Vol. 1, No 113. — P. 162–173. DOI: 10.31489/2024m1/162‑173. Bu maqola fraksion diffuziya tenglamalari uchun chegaraviy masalalar va yechim strukturasini taqdim etadi.

6. Al‑Musalhi F., Karimov E. On self‑similar solutions of time and space fractional sub‑diffusion equations // International Journal of Optimization and Control: Theories & Applications (IJOCTA). — 2021. — Vol. 11, No 3. — P. 16–27. DOI: 10.11121/ijocta.2021.1065. Maqola vaqt‑va makon bo‘yicha subdiffuziya tenglamalarining yechimlari bo‘yicha o‘rganilganlikni ko‘rsatadi.

7. Akramova D.I. Inverse coefficient problem for a fractional‑diffusion equation with a Bessel operator // Izvestiya Vysshikh Uchebnykh Zavedeniy. Matematika. — 2023. — Vol. 67, No 9. — P. 39–51. DOI: 10.3103/S1066369X23090049.