Abstract
Ushbu maqolada monolingval oʻquv lugʻatlarida onomastik birliklarning tasnifi, ularning tilshunoslik, funksional va semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Zamonaviy ingliz va oʻzbek monolingval lugʻatlarida atoqli otlarning berilishi, izohlanishi va farqlanish prinsiplari yoritiladi. Tadqiqotda onomastik birliklarning tipologik guruhlari - antroponimlar, toponimlar, etnonimlar, gidronimlar va boshqalar -hamda ularning lugʻat mikrostrukturasi doirasidagi oʻrni alohida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, lugʻatlarda onomastik sarlavhalar uchun tanlash mezonlari, izohlash modellari va qoʻllanish belgilari aniqlanadi. Natijalar onomastik birliklarning mukammal berilishi oʻquvchilarning leksik va madaniy savodxonligini oshirishda muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.
References
Allan, K. (2009). The connotations of English colour terms: Colour-based metaphors and cultural models. Journal of Pragmatics, 41(3), 626–637.
2. Berlin, B., & Kay, P. (1969). Basic Color Terms: Their Universality and Evolution. University of California Press.
3. Cruse, D. A. (2011). Meaning in Language: An Introduction to Semantics and Pragmatics. Oxford University Press.
4. Lakoff, G., & Johnson, M. (2003). Metaphors We Live By. Chicago University Press.
5. Wilcox, S. (2015). Metonymy and semantic change in English colour terms. Cognitive Linguistics, 26(4), 505–530.
6. Hough, C. (2016). The Oxford Handbook of Names and Naming. Oxford University Press. (Rang leksemalari asosidagi onomastik birliklar tahlili bo‘limlari).
7. Otajonova, N. (2020). Ingliz va o‘zbek tillarida rang bildiruvchi so‘zlarning kognitiv-semantik xususiyatlari. O‘zbek Tili va Adabiyoti, 2(5), 55–63.
8. Yo‘ldosheva, G. (2018). O‘zbek tilida rang nomlarining semantik tahlili va qo‘llanilish xususiyatlari. Filologiya Masalalari, 3(12), 102–110.
9. Saidova, M. (2021). O‘zbek rang terminlarining kelib chiqishi va etimologik izohlanishi. O‘zbek Tili Tarixi Jurnali, 1(4), 87–96.
10. Nurmonov, A. (2015). Tilshunoslikka kirish. Toshkent: Akademnashr. (Semasiologiya va ma’no kengayishi bo‘limlari).
11. Xudiyev, A. (2010). O‘zbek tili leksikologiyasi. Toshkent: Fan nashriyoti. (Rang bildiruvchi leksemalar haqida maxsus bob).
12. Kharitonchik, Z. (2019). Semantic shifts in colour terminology in Indo-European languages. Linguistic Studies, 7(2), 215–226.