Vol. 2 No. 3 (2026), Articles
Vol. 2 No. 3 (2026)

SUN’IY INTELLEKT VA RAQAMLI TRANSFORMATSIYA: XALQARO MUNOSABATLAR VA DIPLOMATIYADAGI YANGI PARADIGMALAR

Articles
Published 2026-10-25
Nosirov Sabohiddin
Alfraganus universiteti Xalqaro munosabatlar yo‘nalishi 3-bosqich talabasi
Xabizullayev Javlonbek
Alfraganus Universiteti Xalqaro munosabatlar yo’nalishi 3-bosqich talabasi
Norbayev Hokimjon Yukubjonovich
Alfraganus universiteti Xalqaro munosabatlar va tarix kafedrasi o‘qituvchisi
PDF

Keywords

sun’iy intellekt, raqamli transformatsiya, xalqaro munosabatlar, raqamli diplomatiya, algoritmik suverenitet, xalqaro xavfsizlik, dezinformatsiya, inson nazorati

Abstract

Maqolada sun’iy intellektning zamonaviy xalqaro munosabatlar, raqamli diplomatiya, xalqaro xavfsizlik va davlat boshqaruviga ta’siri tahliliy-tanqidiy yondashuv asosida o‘rganiladi. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasining “Raqamli O‘zbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlagan PF-6079-son Farmoni va sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etishga oid PQ-4996-son qarori, UNESCOning 2021-yilgi Sun’iy intellekt etikasi bo‘yicha tavsiyasi hamda BMTning 2024-yilgi Global Digital Compact hujjati asosiy hujjatli manbalar sifatida tahlil qilindi.¹–⁵ Maqolada SI diplomatik axborotni saralash, ko‘p tilli muloqot, erta ogohlantirish va davlat xizmatlarini takomillashtirish imkoniyatlarini kengaytirishi, ayni vaqtda ma’lumotlar tarafkashligi, deepfake, maxfiylik, kiberxavfsizlik va javobgarlik bilan bog‘liq xatarlarni kuchaytirishi asoslanadi. O‘zbekiston sharoitida o‘zbek tilidagi raqamli ma’lumotlar bazasini rivojlantirish, diplomatik xodimlarning raqamli savodxonligini oshirish, maxfiy axborot bilan ishlash tartibini belgilash va inson nazoratini saqlash bo‘yicha takliflar ilgari suriladi. Milliy kutubxona fondiga oid aniq bibliografik yozuvlar ushbu ishda bevosita tekshirilmagani sababli, annotatsiyada manbalar sifatida faqat maqolada amalda foydalanilgan va havolasi berilgan hujjatlar ko‘rsatildi.

PDF

References

UNESCO. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. 2021. [Havola]

2. United Nations. Global Digital Compact. Adopted 22 September 2024. [Havola]

3. United Nations. Governing AI for Humanity: Final Report of the UN Secretary-General’s Advisory Body on AI. 2024. [Havola]

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni: “Raqamli O‘zbekiston — 2030” strategiyasi. [Havola]

5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi PQ-4996-son qarori: “Sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. [Havola]

6. Jalilova, M. (2024). Sun’iy intellekt va uning kelajagi. Yosh olimlar ilmiy-amaliy konferensiyasi, 138–140-betlar. (Boshlang‘ich hujjatda keltirilgan; ochiq havolasi aniqlanmadi.)

7. Xabibullayev, B., Turdiyev, M. (2024). Sun’iy intellekt va geosiyosiy transformatsiya: yangi diplomatiyaning axloqiy mezonlari. European Science International Conference, 126–128-betlar. (Boshlang‘ich hujjatda keltirilgan; bibliografik ma’lumotni nashr bilan solishtirish lozim.)

8. Mirzayev, X. (2026). Sun’iy intellekt texnologiyalarini O‘zbekiston harbiy diplomatiya sohasiga integratsiya qilish istiqbollari. Zamonaviy xalqaro munosabatlarda Markaziy Osiyo, 486–490-betlar. (Boshlang‘ich hujjatda keltirilgan; ochiq havolasi aniqlanmadi.)

9. Mustafoqulova, A. (2025). Sun’iy intellektni davlat boshqaruviga ta’siri. Yangi Renessansda ilm-fan taraqqiyoti, 650–657-betlar. (Boshlang‘ich hujjatda keltirilgan; ochiq havolasi aniqlanmadi.)

10. Amirova, L. (2024). Sun’iy intellektning zamonaviy xalqaro munosabatlarga ta’siri. XXI asr: fan va ta’lim masalalari, 2, 381–386-betlar. (Boshlang‘ich hujjatda keltirilgan; ochiq havolasi aniqlanmadi.) Qo‘shimcha bibliografik qidiruv: O‘zbekiston Milliy kutubxonasi elektron katalogi. Katalogni ochish