Abstract
Mazkur maqolada sun’iy intellektga asoslangan dasturiy ta’minot vositalari yordamida oliy ta’lim muassasalari (OTM) talabalarining o‘z-o‘zini nazorat qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish metodikasi ilmiy jihatdan asoslangan holda tahlil qilinadi. O‘z-o‘zini tartiblash (self-regulation) nazariyalari - xususan, Zimmerman, Bandura, Pintrich va Winne kontseptsiyalari - asosida muallif tomonidan o‘zbek pedagogika fanida ilk bor taklif etilayotgan yangi atamalar: “AI-reflektor”, “raqamli metaidrok”, “adaptiv o‘z-nazorat konturi”, “intellektual izdosh” va “o‘z-o‘zini kalibrlash indeksi” joriy etiladi. Tadqiqotda sun’iy intellekt vositachiligidagi o‘z-o‘zini tartiblash (AI-mediated self-regulation) uch bosqichli modeli ishlab chiqilgan: diagnostik-idrok bosqichi, adaptiv fikr-mulohaza bosqichi va metakognitiv mustahkamlash bosqichi. Har bir bosqich uchun mos dasturiy vosita funksiyalari, o‘lchov mezonlari va pedagogik ta’sir mexanizmlari asoslab berilgan. Maqola yakunida taklif etilgan metodikaning amaliy tatbiq etish yo‘nalishlari va istiqbolli tadqiqot yo‘nalishlari ko‘rsatilgan.
References
Bandura A. Self-efficacy: The Exercise of Control. – New York: W.H. Freeman, 1997. – 604 p.
2.Zimmerman B.J. Attaining self-regulation: A social cognitive perspective // Handbook of Self-Regulation / Ed. by M. Boekaerts, P.R. Pintrich, M. Zeidner. – San Diego: Academic Press, 2000. – P. 13–39.
3.Zimmerman B.J., Schunk D.H. Handbook of Self-Regulation of Learning and Performance. – New York: Routledge, 2011. – 486 p.
4.Pintrich P.R. The role of goal orientation in self-regulated learning // Handbook of Self-Regulation. – San Diego: Academic Press, 2000. – P. 451–502.
5.Winne P.H., Hadwin A.F. Studying as self-regulated learning // Metacognition in Educational Theory and Practice / Ed. by D. Hacker, J. Dunlosky, A. Graesser. – Mahwah: Lawrence Erlbaum, 1998. – P. 277–304.
6.Panadero E. A review of self-regulated learning: Six models and four directions for research // Frontiers in Psychology. – 2017. – Vol. 8. – Art. 422.
7.UNESCO. AI and Education: Guidance for Policy-makers. – Paris: UNESCO Publishing, 2021. – 48 p.
8.UNESCO. Guidance for Generative AI in Education and Research. – Paris: UNESCO Publishing, 2023. – 52 p.
9.Holmes W., Bialik M., Fadel C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. – Boston: Center for Curriculum Redesign, 2019. – 242 p.
10.Luckin R., Holmes W., Griffiths M., Forcier L.B. Intelligence Unleashed: An Argument for AI in Education. – London: Pearson, 2016. – 55 p.