OLIY TA’LIMDA INGLIZ TILINI O‘QITISH JARAYONIDA TALABALARNING METAKOGNITIV REGULYATSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING DIAGNOSTIKADAPTIV METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH

Keywords

metakognitiv regulyatsiya, diagnostik-adaptiv metodika, ingliz tili o‘qitish, oliy ta’lim, o‘z-o‘zini baholash, mustaqil o‘rganish.

Abstract

Maqolada oliy ta’lim muassasalarida ingliz tilini o‘qitish jarayonida talabalarning metakognitiv regulyatsiyasini rivojlantirishning diagnostik-adaptiv metodikasini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda metakognitiv regulyatsiyaning rejalashtirish, monitoring qilish va baholash komponentlari asosida diagnostik vositalar ishlab chiqilgan va adaptiv o‘qitish strategiyalari taklif etilgan. Empirik tadqiqot natijalari diagnostik-adaptiv yondashuvning talabalar mustaqil o‘rganish ko‘nikmalarini, til kompetensiyasini va o‘z-o‘zini nazorat qilish qobiliyatini sezilarli darajada oshirishini ko‘rsatadi. Taklif etilgan metodika oliy ta’limda ingliz tili o‘qituvchilari uchun amaliy ahamiyatga ega.

References

Flavell J.H. Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry // American Psychologist. – 1979. – Vol. 34. – P. 906–911.

2. Oxford R.L. Language Learning Strategies: What Every Teacher Should Know. – New York: Newbury House, 1990. – 342 p.

3. Anderson N.J. The role of metacognition in second language teaching and learning // ERIC Digest. – 2002.

4. Zimmerman B.J. Becoming a self-regulated learner: An overview // Theory into Practice. – 2002. – Vol. 41, No. 2. – P. 64–70.

5. Wenden A. Metacognitive knowledge and language learning // Applied Linguistics. – 1998. – Vol. 19, No. 4. – P. 515–537.

6. Schraw G., Dennison R.S. Assessing metacognitive awareness // Contemporary Educational Psychology. – 1994. – Vol. 19. – P. 460–475.

7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori // Xalq so‘zi. – 2019.

8. Jo‘rayev N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. – Toshkent: Fan, 2021. – 256 b.

9. Xodjayev B. Pedagogikada metakognitiv yondashuvlar. – Toshkent: TDPU, 2022. – 180 b.

10. Akbarova D. Ingliz tilini o‘rgatishda metakognitiv strategiyalarning ta’siri // Modern education and development. – 2025.