Vol. 2 No. 1 (2026), Articles
Vol. 2 No. 1 (2026)

TIJORAT BANKLARIDA RISKLARNI BOSHQARISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISHDA RISK-ASOSLI NAZORAT

Articles
Published 2026-08-14
Asatullayev Avazbek Dilshodbek o‘g‘li
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, Banklarda risklarni nazorat qilish departamenti katta mutaxassisi
PDF

Keywords

risklarni boshqarish, risk-asosli nazorat (RBS), prudensial nazorat, SREP, ICAAP/ILAAP, Bazel III, CRR3/CRD6, muammoli kreditlar (NPL), kapital yetarliligi, moliyaviy barqarorlik.

Abstract

Mazkur tezisda tijorat banklarida risklarni boshqarish tizimini takomillashtirishning zamonaviy yo‘nalishi — risk-asosli nazorat (Risk-Based Supervision, RBS) Yevropa mamlakatlari tajribasi asosida tahlil qilinadi. Yevropa Ittifoqida qo‘llanilayotgan Yagona nazorat mexanizmi (SSM), nazorat tekshiruvi va baholash jarayoni (SREP), ICAAP/ILAAP jarayonlari hamda Bazel III standartlarini joriy etuvchi CRR3/CRD6 to‘plami ko‘rib chiqiladi. Markaziy bankning rasmiy ma’lumotlari asosida O‘zbekiston bank tizimining 2022–2026-yillardagi ko‘rsatkichlari (aktivlar, kapital, kredit, depozit, NPL) tahlil qilinib, Yevropa Ittifoqi bilan qiyoslanadi. Tadqiqot natijasida milliy nazorat tizimini takomillashtirish bo‘yicha ettita amaliy taklif ishlab chiqilgan.

PDF

References

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining “Banklar va banklar guruhlarining tavakkalchiliklarni boshqarish tizimiga doir talablar to‘g‘risida”gi Nizomi (ro‘yxat raqami 3427). – Toshkent, 2023.

2. Basel Committee on Banking Supervision (2017) Basel III: Finalising Post-Crisis Reforms. – Basel: BIS.

3. European Banking Authority (2022) Guidelines on Common Procedures and Methodologies for SREP (EBA/GL/2022/03).

4. European Banking Authority (2025) Risk Dashboard. – Paris: EBA.

5. Regulation (EU) 2024/1623 (CRR3) and Directive (EU) 2024/1619 (CRD6). Official Journal of the EU, 19.06.2024.

6. International Monetary Fund (2025) Republic of Uzbekistan: Financial System Stability Assessment. – Washington, D.C.

7. Central Bank of the Republic of Uzbekistan (2023) Risk-Based Supervision Manual for Banks. – Tashkent.

8. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki rasmiy sayti. – https://cbu.uz