Abstract
Temir yo’l transportida yuk tashish hajmi ortib borishi natijasida mavjud yuk vagonlari parkidan samarali foydalanishni va ularning xizmat muddatini ilmiy asoslar orqali uzaytirishni taqozo etmoqda. Ayniqsa, yarim ochiq vagonlarning asosiy qismi ko’p yillar davomida to’xtovsiz foydalanilishi natijasida yuk ko’taruvchi konstruksiyalarida metalning charchoqligi, korroziya, qoldiq deformatsiyalar hamda payvand birikmalarida mikroyoriqlar shakllanadi. Ushbu omillar konstruksiyaning yuk ko’tarish qobiliyatiga, ishonchliligiga va qoldiq resursiga to’g’ridan-to’g’ri ta’sir ko’rsatadi. Ushbu ishda yarim ochiq vagon konstruksiyasining statik va dinamik yuklanishlar ta’sirida kuchlanish-deformatsiya holatini kompleks baholash yondashuvi taklif etilgan. Tadqiqot metodikasi putur yetkazmasdan nazorat qilish usullari, eksperimental tenzometrik sinovlar va chekli elementlar usuli asosidagi sonli modellashtirishni o’zaro bog’lashga asoslanadi. Ushbu yondashuv konstruksiyaning eng ko’p yuklanadigan elementlarini aniqlash, ularning texnik holatini baholash hamda xizmat muddatini uzaytirish bo’yicha asoslangan qaror qabul qilish imkonini beradi.
References
1. EN 12663-2:2010. Railway Applications-Structural Requirements of Railway Vehicle Bodies-Part 2: Freight Wagons. Brussels: European Committee for Standardization (CEN).
2. EN 13749:2021. Railway Applications- Wheelsets and Bogies- Method of Specifying the Structural Requirements of Bogie Frames. Brussels: CEN.
3. ГОСТ 33211-2014. Вагоны грузовые. Требования к прочности и динамическим качествам. Москва: Стандартинформ, 2015.
4. ГОСТ 33788-2016. Вагоны грузовые. Методы оценки технического состояния. Москва: Стандартинформ, 2017.
5. РД 32 ЦВ 058-97. Методика определения остаточного ресурса грузовых вагонов. Москва: МПС России, 1997.
6. Третьяков, А.В. Продление срока службы подвижного состава: Монография. М.: Издательство МБА. – 2011. – 304 с.
7. Хромова, Г.А. Стендовые динамические испытания с определением прочности элементов подвижного состава / Г.А. Хромова, С.А. Хромов,
Д.О. Раджибаев // Научные труды республиканской научно-технической конференции «Ресурсосберегающие технологии на железнодорожном транспорте». – Т.: ТашИИТ. – 2018. – С. 69- 71.
8. Стародубцева, С.А., Прогнозирование остаточного ресурса конструкции деталей машин / С.А. Стародубцева, Гусев А.С. // Известия Московского государственного технического университета МАМИ. – 2012.– № 2. – С. 355-360.
9. Смирнов, В.А. Оценка остаточного ресурса узлов и деталей подвижного состава по результатам неразрушающего контроля / В.А. Смирнов, В.Ф. Кузнецов // В мире неразрушающего контроля. – 2008. − № 1 (39). − С. 76-78.