RELS CHOKLARI ZONASINING KONSTRUKTIV XUSUSIYATLARI VA EKSPLUATATSION ISHONCHLILIKKA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR

Abstract

Ushbu maqolada temir yo‘l izi rels choklari zonasining konstruktiv xususiyatlari va ekspluatatsion ishonchlilikka ta’sir etuvchi omillari nazariy jihatdan tadqiq qilinib, amaliy holatda ekspluatatsiya jarayonlarida o‘rganilganligi va chuqur tahlil qilinganligi keltirildi. Temir yo‘l izi rels choklari zonasi odatda yo‘l ustki qurilmasining eng zaif qismlaridan biri bo‘lib, birinchi navbatda uning geometrik va mexanik xususiyatlaridagi uzilishlar sabab g‘ildirak va relsning o‘zaro birga ishlashi natijasida bu uzilishlar tufayli yuzaga keladigan yuqori ta’sirli dinamik kuchlanishlar va deformatsiya jarayonlari vujudga keladi. Uzluqsiz payvandlangan temir yo‘l izining rivojlanishi rels choklari sonini sezilarli darajada kamaytirdi, ammo uloqsiz temir yo‘l izidan so‘ng yoki ular orasida konstruktiv jihatdan bo‘lishi lozim bo‘lgan tenglashtiruvchi relslarning mavjudligi, tonnel va ko‘prikka o‘tish qismida, egriliklarda, strelkali o‘tkazgichlar va stansiyalarda hamda ularga kirish joylarida rels choklarisiz bu joylarni tasavvur qilish qiyindir. Shu sababdan temir yo‘l izining bunday chok zonalarini ishonchliligini oshirish bo‘yicha ilmiy tadqiqot ishlarini olib borish dolzarb ahamiyatga ega.