Vol. 1 No. 9 (2026), Articles
Vol. 1 No. 9 (2026)

O'ZBEK TILIDAGI NEOLOGIZMLARNING KOGNITIV-PRAGMATIK XUSUSIYATLARI: GLOBALLASHUV SHAROITIDA LEKSIK YANGILANISH JARAYONLARI

Articles
Published 2026-06-10
Yusupova Sarvinoz Baxtiyorovna
f.f.n., o'zbek tilshunosligi kafedrasi dotsenti, Samarqand davlat chet tillar instituti
Nazarova Dilnoza Sherzodovna
Samarqand davlat chet tillar instituti o'qituvchisi
PDF

Keywords

neologizm, kognitiv lingvistika, pragmatika, leksik yangilanish, semantik adaptatsiya, globallashuv, so'z yasalish, til identiteti, o'zlashma so'zlar.

Abstract

Globallashuv va axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi o'zbek tilining leksik tizimiga bevosita ta'sir ko'rsatmoqda. Ushbu maqolada o'zbek tilidagi neologizmlarning kognitiv-pragmatik xususiyatlari, ularning til tizimiga singib borish mexanizmlari va kommunikativ funksiyalari tahlil qilinadi. Neologizmlarning semantik adaptatsiya jarayonlari, o'zlashtirilgan so'zlarning mahalliy leksik muhitga moslashuvi va yangi so'z yasalish modellari o'rganiladi. Tadqiqot neologizmlar o'zbek tilining lug'at boyligini kengaytirish bilan birga milliy til identitetiga ta'sir qilishi mumkinligini asoslab beradi.

PDF

References

1. Begmatov E. A. O'zbek tili leksikologiyasi. — Toshkent: O'qituvchi, 1985.

2. Sobirov A. So'z ma'nosi va uning o'zgarish yo'llari. — Toshkent: Akademnashr, 2012.

3. Yo'ldoshev B. A. Hozirgi o'zbek adabiy tilida so'z yasalishi. — Toshkent: Fan, 2007.

4. Mamatov A. E. O'zbek tili frazeologiyasi va leksikologiyasiga doir tadqiqotlar. — Samarqand: SamDU nashriyoti, 2010.

5. Ne'matov H., Rasulov R. O'zbek tili sistem leksikologiyasi asoslari. — Toshkent: O'qituvchi, 1995.

6. Crystal D. English as a Global Language. — Cambridge: Cambridge University Press, 2003.

7. Haspelmath M. Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook. — Berlin: De Gruyter Mouton, 2009.

8. Kemmer S., Barlow M. Usage-Based Models of Language. — Stanford: CSLI Publications, 2000.