SO‘Z BIRIKMASI VA OTLI BIRIKMA TUSHUNCHASINING LINGVISTIK TALQINI
PDF

Keywords

sintaksis, so‘z birikmasi, otli birikma, hokim so‘z, tobe so‘z, bitishuv, moslashuv, boshqaruv, sintaktik derivatsiya.

Abstract

Mazkur maqolada so‘z birikmasi va otli birikma tushunchalarining lingvistik talqini yoritilgan. So‘z birikmasining sintaksisdagi o‘rni, uning so‘z, sintagma va gapdan farqli jihatlari tahlil qilingan. So‘zlarning hokim va tobe munosabat asosida birikishi hamda bitishuv, moslashuv va boshqaruv kabi sintaktik aloqalar izohlangan. Otli birikmalarning tuzilishi, struktur-semantik xususiyatlari, grammatik shakllanishi va gapdagi vazifalari misollar asosida ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, qaratqich-qaralmish munosabatlari hamda sintaktik derivatsiya jarayonidagi operatorlarning roli yoritilgan. O‘zbek va ingliz tillaridagi otli birikmalar qiyosiy tahlil qilinib, ularning umumiy va farqli jihatlari ochib berilgan. Tadqiqot natijasida otli birikmalar nutqning aniqligi va ifodaliligini ta’minlovchi muhim sintaktik birlik ekanligi asoslangan.

PDF

References

Виноградов В. В. Русский язык (Грамматическое учение о слове). – М.: Высшая школа, 1972. – С. 13–15.

2. Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi davlat ilmiy nashriyoti, 2002. – 96-bet.

3. Isomiddinova Sh., Komilova G. ‘‘So‘z birikmasi haqida ma’lumot. So‘z birikmasining birikish usullari’’ INTEGRATSIYALASHGAN VA TADQIQOTLAR JURNALI. May 2023

4. Mahmudov N., Nurmonov A., Sobirov A., Yusupova Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Sintaksis. – Toshkent: Ilm ziyo, 2011. – 12–14-betlar.

5. Turniyozov N., Turniyozov B., Turniyozova Sh. O‘zbek tili derivatsion sintaksisi. –Toshkent, 2011. –287 b.

6. Abdulla Qodiriy. O‘tkan kunlar. – Toshkent, Yangi asr avlodi, 2018.