Vol. 1 No. 8 (2026), Articles
Vol. 1 No. 8 (2026)

RAQAMLI MOLIYA BOZORIDA ISTE’MOLCHILAR HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNI HUQUQIY TARTIBGA SOLISH

Articles
Published 2026-05-01
Vaxabov Bobur Alisherovich
Toshkent Kimyo xalqaro universiteti filiallar faoliyatini muvofiqlashtirish bo‘limi boshlig‘i
PDF

Keywords

raqamli moliya bozori, iste’molchilar huquqlari, huquqiy tartibga solish, fintex, shaxsga doir ma’lumotlar, kiberxavfsizlik, onlayn nizolarni hal qilish (ODR), algoritmik shaffoflik, moliyaviy savodxonlik, raqamli identitet.

Abstract

Ushbu tadqiqot ishida raqamli transformatsiya sharoitida moliya bozorida iste’molchilar huquqlarini himoya qilishning huquqiy mexanizmlarini takomillashtirish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida masofaviy moliya xizmatlari ko‘rsatishda axborot assimetriyasi, shaxsga doir ma’lumotlar daxlsizligi va algoritmik qarorlar qabul qilish jarayonidagi risklarni huquqiy tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari yoritib berilgan. Shuningdek, iste’molchilarning raqamli moliyaviy savodxonligini oshirishning huquqiy asoslari, onlayn nizolarni hal qilish (ODR) tizimlarini joriy etish hamda xalqaro standartlarni milliy qonunchilikka implementatsiya qilish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar shakllantirilgan. Mazkur tezisda raqamli moliya ekotizimidagi barcha ishtirokchilarning mas’uliyatini aniq belgilash va iste’molchi xavfsizligini ta’minlash orqali bozorga bo‘lgan ishonchni mustahkamlash strategiyalari bayon etilgan.

PDF

References

1. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. "Iste’molchilar huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida"gi O‘RQ-221-I-sonli Qonuni (yangi tahriri bilan).

2. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. "Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida"gi O‘RQ-547-sonli Qonuni, 2019-yil 2-iyul.

3. OECD. "Recommendation on Consumer Protection in the Field of Digital Financial Services", 2022. – Raqamli moliya xizmatlari sohasida iste'molchilar himoyasi bo'yicha xalqaro tavsiyalar.

4. Xalilov A.H. "Raqamli bank xizmatlari iste’molchilarining huquqlarini ta’minlashning tashkiliy-huquqiy masalalari". – Toshkent: TDYU nashriyoti, 2024.

5. Smith J., & Brown L. "Digital Finance and Consumer Protection: Law and Policy". Cambridge University Press, 2023. – Raqamli moliya va huquqiy siyosat masalalari.

6. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. "Bank xizmatlari iste’molchilarining huquqlarini himoya qilish va moliyaviy ommaboplikni oshirish strategiyasi". 2024-2026 yillar uchun mo'ljallangan dastur.

7. Gulyamov S.S. "Raqamli huquq va fintex: nazariya va amaliyot". Monografiya. – Toshkent: "Yuridik adabiyotlar", 2025.

8. World Bank. "Global Financial Inclusion Database: Consumer Protection in the Digital Age". Washington, D.C.: World Bank Publications, 2025. – Raqamli asrda iste'molchilar himoyasi bo'yicha global hisobot.