Keywords
Abstract
Mazkur tadqiqotda kesimlik kategoriyasining gap markazini shakllantirishdagi o‘rni hamda eganing sintaktik maqomi masalasi tahlil qilinadi. Xususan, ega gapning mustaqil markaziy bo‘lagi emas, balki kesimga bog‘liq holda uning grammatik ma’nosini aniqlashtiruvchi kengaytiruvchi birlik sifatida talqin etiladi. Tadqiqotda eganing mavjudligi kesimning leksik ma’nosi bilan emas, balki kesimlik kategoriyasiga xos shaxs-son ma’nosi bilan belgilanashi ilmiy asosda ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, ega kesimlik kategoriyasi tarkibidagi shaxs ma’nosini konkretlashtiruvchi vosita sifatida izohlanadi. Natijada, gap markazi va uning kengaytiruvchilari o‘rtasidagi munosabatlar yangi nazariy yondashuv asosida talqin qilinadi.
References
1. A.Nurmonov. S.Nurmonova. Uyushiq kesim va uyushiq gap haqida. Ilmiy xabarnoma, ADU, №4 2013-yil; Нурмонов А. Гап ҳақидаги синтактик назариялар. -Т., 1988. -99 б. B-70-75
2. А.Ғуломов, М.Асқарова. Ҳозирги ўзбек адабий тили. Синтаксис. Т.: Ўқитувчи, 1987. – 256 б. B-70-71
3. Маҳмудов Н., Нурмонов А. Ўзбек тилининг назарий грамматикаси. –Т.: Ўқитувчи, 1995. – Б. 60.
4. Менглиев Б.Р. Морфологик воситаларнинг маъновий хусусиятлари ва синтактик имкониятлари: Филол. фанлари номзоди …дисс.автореф.-Т., 1996.-18 б.
5. Нурмонов А. Гап ҳақидаги синтактик назариялар. -Т., 1988. -99 б.; Маҳмудов Н., Нурмонов А. Ўзбек тилининг назарий грамматикаси. - Т.: Ўқитувчи, 1995. – Б. 60.
6. Нурмонов А. Гап ҳақидаги синтактик назариялар. –Т., 1988. -99 б;
7. Тошалиев И. Ҳозирги ўзбек тили. Синтаксис. Синтактик ва синтагматик қайта бўлиниш. Парцелляция. –Тошкент: Зарқалам, 2004.-Б. 11.
8. Ўзбек тили грамматикаси. II-том. Синтаксис. Ғ.Абдураҳмонов ва бошқ. Т.: Фан, 1976. 560 б. B-116-117
9. Ҳ.Усмонова. “Ўзбек тилидаги гап бўлакларининг позицион структураси” Филол.фан. док. дис.. автореф. T., 2009. 39 b.